De provincie houdt toezicht op ongeveer 350 grote industriële bedrijven. De Zuidelijke Rekenkamer ziet sinds 2020 duidelijke verbeteringen, maar vindt dat inwoners nog te moeilijk kunnen nagaan wat bedrijven in hun buurt mogen en hoe daarop wordt gecontroleerd. Provinciale Staten bespraken het rapport op 30 oktober en besluiten op 13 november.
Wat de rekenkamer onderzocht
VTH staat voor vergunningverlening, toezicht en handhaving: regels stellen voor bedrijven, controleren of ze zich eraan houden en ingrijpen als dat niet zo is. Drie omgevingsdiensten doen dat werk voor de provincie. De rekenkamer, die voor de Staten onderzoekt hoe de provincie werkt, keek dit keer wat er met haar adviezen uit 2020 is gebeurd.
Volgens het bestuurlijk rapport is veel opgepakt, maar nog niet vast verankerd. Vergunningen zijn versnipperd en niet goed digitaal te raadplegen, waardoor sommige medewerkers een eigen schaduwarchief bijhouden. Bij PFAS ontbreekt een volledig beeld van de uitstoot, omdat veel mogelijke bronnen bedrijven zijn met alleen een meldplicht, die onder toezicht van gemeenten vallen.
- 2020: eerste onderzoek, met 16 aanbevelingen, waarvan 5 aan de Staten (rapport van bevindingen)
- 9 juli 2026: nieuw rapport aangeboden aan de Staten
- Volgens een voorlopig oordeel van het ministerie zijn twee van de drie Brabantse omgevingsdiensten "robuust"
Gezondheid en sturen op uren
Meerdere partijen vinden dat de provincie te veel kijkt naar uren, aantallen en budget en te weinig naar wat het oplevert. "Onze inwoners ademen echter geen processen of uren in, maar stoffen die hun gezondheid rechtstreeks raken"
, zei Fiona Bijl (PRO Brabant, mede namens D66) . Gedeputeerde Boelema noemde sturen op gezondheidswinst ingewikkeld en wil daar later op terugkomen.
Waar het schuurde: is de informatie op orde?
De gedeputeerde nam de medewerkers in bescherming: "Als ik vandaag vraag, mag ik de informatie over dit of dat, dan heb ik dat wel gewoon morgen op mijn bureau"
. Hetty Egger-van Oppen (ChristenUnie-SGP), die zelf met medewerkers sprak, was het daar niet mee eens. Over het schaduwarchief zei ze: "Dat is een noodmaatregel"
. Johan van Dommelen (BBB) vroeg om een garantie dat de informatie binnenkort op orde is en om een toezegging over communicatie; die laatste weigerde Boelema, met verwijzing naar januari.
Een zoekhulp voor inwoners
Boy Sluiters (PVV) wil dat Brabant een bestaande digitale zoekhulp uit Zuid-Holland overneemt, waarmee inwoners zien wat er in hun omgeving speelt. "We hoeven immers niet zelf opnieuw het wiel uit te vinden"
, zei hij . Hij kondigde een motie aan; PRO Brabant en Partij voor de Dieren toonden interesse. De gedeputeerde zei dat de provincie met twintig bedrijven bekijkt hoe die in zo'n hulpmiddel kunnen.
Stikstof
Rik van der Pluijm (VVD) vroeg of de omgevingsdiensten klaar zijn als vergunningverlening voor stikstof weer op gang komt. Boelema noemde 1700 vergunningen voor natuur (natuurtoestemmingen) die op de plank liggen en verwacht dat gebieden in fases opengaan.
Wat lag er voor
- Statenvoorstel 42/26: de Staten leggen in het presidium (het dagelijks bestuur van de Staten) vast wie de adviezen aan de Staten zelf opvolgt
- Gedeputeerde Staten worden gevraagd hun aanbevelingen over te nemen en vóór 20 januari 2027 te melden hoe het ervoor staat
- Er is in deze vergadering niets besloten; de Staten stemmen op 13 november 2026
- De meeste fracties willen het voorstel dan kort bespreken, met ruimte voor moties
- Toezegging: extra informatie over de zoekhulp uit Zuid-Holland
- Toezegging: schriftelijk antwoord over welk deel van het budget naar toezicht en handhaving gaat
- Toezegging: informatie over het ontgassen van schepen tijdens het varen
