Het Brabantse natuurnetwerk kan met het huidige geld niet worden afgemaakt. Dat bleek op 25 september 2026 in een informerende bijeenkomst van Provinciale Staten over de voortgang van de Uitvoeringsagenda Natuur. Er komt ook minder nieuw bos bij dan gepland, terwijl het natuurbeheer door boeren juist groeit.
Gat in de begroting voor natuur
Het natuurnetwerk is het stelsel van natuurgebieden dat Brabant in 2013 met het Rijk afsprak af te maken. Door gestegen grondprijzen en inflatie zijn opgave en geld niet meer in balans, staat in de voortgangsrapportage. Ook bleek onlangs dat ongeveer 557 hectare in 2013 als bestaande natuur op de kaart stond, maar dat niet is.
- Tekort op de rijksopgaven: € 222,4 miljoen
- Tekort op de provinciale opgaven (provinciaal natuurnetwerk en ecologische verbindingszones): € 75,1 miljoen
- Samen: € 297,5 miljoen
- Overwaarde van de voorraad ruilgrond: ongeveer € 43 miljoen
De provincie kan voorlopig nog door, zeiden de ambtenaren, maar zij gaven wel een "winstwaarschuwing"
af. Duidelijkheid over rijksgeld verwacht de provincie pas bij het Natuurpact 2.0, eind 2027. Voor het provinciale tekort moet Brabant zelf een oplossing vinden.
"Het is ook raar dat dat niet rijmt met het aantal middelen die we krijgen"
, zei Irma Koopman (SP) over de Kamerbrief, waarin staat dat de natuur robuust moet zijn. Tom Ludwig (PRO Brabant) vroeg hoe het normbedrag per hectare is berekend, "omdat hopelijk dat vragen we niet te weinig aan het Rijk"
. Dat is gebaseerd op grondprijzen van het Kadaster plus bijkomende kosten, antwoordden de ambtenaren.
Minder bos, trager met verbindingszones
Enkele streefcijfers gaan omlaag. Ecologische verbindingszones zijn stroken natuur die gebieden met elkaar verbinden. Volgens de ambtenaren is grond het grootste probleem: bij zulke lange stroken heb je met heel veel eigenaren te maken.
- Verbindingszones 2026: 305 hectare in plaats van 460
- Bosuitbreiding: 500 hectare per jaar in plaats van de geplande 1.000
- Bosrevitalisatie: raming voor 2027 en 2028 omhoog dankzij extra rijksgeld
Groei van natuurbeheer door boeren
Met extra rijksgeld groeide het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb), waarbij boeren tegen vergoeding natuur op hun land beheren.
- Van 5.073 hectare (2023) naar 8.761 hectare voor 2026-2028
- Aandeel Brabantse landbouwgrond onder dit beheer: 3,8%, tegen 2,1% in 2023
Vragen uit de Staten
"Alle indicatoren bestudeerd te hebben, mist BBB één belangrijke indicator. En dat is hoe het daadwerkelijk gesteld is met bestaande natuur"
, zei Johan van Dommelen (BBB) . Hij wees op de bodem en zinspeelde op een motie.
Rik van der Pluijm (VVD) vroeg wat het betekent dat partners vertrekken bij de gebiedsgerichte aanpak rond de 12 meest stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Volgens de ambtenaren gaan die gesprekken gewoon door en "de deur staat open"
.
Voor de bestrijding van invasieve exoten (uitheemse planten en dieren die zich snel verspreiden) is 235.000 euro ontvangen, terwijl 18 miljoen nodig is voor vier jaar, zeiden de ambtenaren. De provincie lobbyt daarvoor bij het Rijk.
Wat lag er voor
- Een ambtelijke presentatie en de voortgangsrapportage Natuur, ter informatie; er werd niets besloten.
- De Statenmededeling is ter kennisname; Gedeputeerde Staten stellen de uitvoeringsagenda zelf bij.
- De aangepaste streefcijfers komen in de tweede bestuursrapportage (Burap II), waarover Provinciale Staten op 16 oktober 2026 besluiten.
