De provincie ligt met haar landbouwplannen grotendeels op schema, maar twee doelen raken uit zicht: 15 procent biologische landbouw in 2030 en een verschuiving naar meer plantaardige eiwitten. Dat bleek op 25 september 2026, toen ambtenaren Provinciale Staten bijpraatten over de voortgangsrapportage Landbouw & Voedsel. Er werd niets besloten.
Biologisch en plantaardig blijven achter
Volgens de presentatie worden de maatregelen wel uitgevoerd, maar is de invloed van andere factoren groter. Jade van der Linden (PRO Brabant) vroeg: "En wat blijkt dan echt lastig te zijn en tegen te vallen... waardoor het nu buiten bereik lijkt?"
Een ambtenaar noemde de grondprijs in Brabant en de markt als de twee remmende factoren. Het biologische areaal is de afgelopen jaren wel verdubbeld. Bij eiwitten zette de populariteit van proteïneshakes de omslag terug.
- Doel: 15% biologische landbouw in 2030
- Verhouding dierlijk/plantaardig van 50-50 in 2030 en 60-40 in 2035 wordt naar verwachting niet gehaald
Herverkaveling rond natuurgebieden
Rond Natura 2000-gebieden (beschermde Europese natuur) moet landbouwgrond natter en extensiever worden gebruikt. Omdat de grond rond de Peel over veel eigenaren is versnipperd, bereidt de provincie een wettelijke herverkaveling voor: een door de provincie geregelde ruil van grond. Met zoveel eigenaren is vrijwillig ruilen volgens de ambtenaren niet uitvoerbaar.
- Zo'n traject duurt 7 à 8 jaar
- Er is een team van 5 tot 10 fte nodig, ergens tussen een half en een heel miljoen euro per jaar
- Grondprijzen zijn volgens de rapportage gemiddeld meer dan 2 keer te hoog voor rendabele extensieve landbouw
Marcel Berkvens (BBB) vroeg naar de kosten: "Welke rekenkundige modellen tonen aan dat er 2030 doelen gehaald kunnen worden met de huidige beschikbare middelen?"
Het rijksbudget dat de provincie nu heeft, is volgens een ambtenaar hoe dan ook te weinig. De kabinetsbrief noemt 8 miljard euro voor dit soort maatregelen, maar de uitwerking moet nog volgen.
Geitenhouderij en gezondheid
De Gezondheidsraad stelde in 2025 dat mensen binnen 500 meter van een geitenhouderij een verhoogd risico op longontsteking hebben, en adviseert 1 kilometer afstand bij nieuwe situaties. Het kabinet werkt aan een landelijke afstandsnorm. Nikky Hamerslag (Partij voor de Dieren) vroeg wat het meedenken met gemeenten heeft opgeleverd: "Maar wat heeft dit meedenken en zoeken naar oplossingen dan ondertussen voor resultaat gebracht?"
Het antwoord: er zijn concrete casussen bekend, maar oplossingen zijn nog niet in beeld.
Hulp aan boeren
Het Ondersteuningsnetwerk begeleidt boeren die stoppen of omschakelen. Nieuwe cases in 2026:
- Procesbegeleiding: 71 (22 afgerond)
- Coaching biologisch/natuurinclusief: 34 (0 afgerond)
- VABIMPULS, voor leegkomende boerderijgebouwen: 19 (3 afgerond)
- Aanpak Piekbelasting, begeleiding bij rijksregelingen: 18 (2 afgerond)
Matthijs van Miltenburg (D66) vroeg naar 367.000 euro die van programmageld naar organisatiekosten gaat. Volgens de ambtenaren gaat het om een ingehuurde medewerker die nu in dienst is genomen, voor dezelfde taak.
Op de vraag van het CDA waarop de provincie de "polarisatie tussen boer en burger"
baseert, komt een schriftelijk antwoord.
Wat lag er voor
- De voortgangsrapportage 2026 Uitvoeringsagenda Landbouw & Voedsel, onderdeel van een Statenmededeling om kennis van te nemen
- Gedeputeerde Staten voorzien nu geen aanpassingen van de uitvoeringsagenda
- Financiële wijzigingen lopen via de Burap II (tussentijdse begrotingsrapportage), waarover Provinciale Staten op 16 oktober 2026 besluiten
