Utrechters die onder de erfpachtregels van 1974 vallen, wachten op duidelijkheid over wat ze straks betalen voor de grond onder hun huis. Daarover sprak de commissie Ruimte op 17 september, die daarna een onafgemaakt debat over de woningmarkt voerde.
Erfpacht: nieuwe canon voor contracten uit 1974
Bij erfpacht is de gemeente eigenaar van de grond en betaalt de bewoner daarvoor een jaarlijkse vergoeding, de canon. Loopt het tijdvak van vijftig jaar af, dan wordt die canon opnieuw berekend. Volgens de raadsbrief komen er daarna geen periodieke herzieningen meer en wordt de canon alleen nog jaarlijks geïndexeerd. Erfpachters met weinig geld kunnen kwijtschelding van de verhoging krijgen.
- Het gaat volgens de brief (vooralsnog) om 156 woningen; de wethouder sprak van ongeveer 131 erfpachters.
- Canoninkomsten 2026: € 341.000 per jaar, volgens de brief oplopend tot € 666.000 per jaar in 2040.
- Grens voor kwijtschelding: 125% van het wettelijk sociaal minimum.
- De hogere canon hoeft volgens de wethouder pas over twee jaar betaald te worden.
"Voor ons als college is het daarom ook van het grootste belang Dat erfpachters tijdig duidelijkheid krijgen en grip op kunnen houden op hun toekomstige lasten"
, zei wethouder Sienot (D66) .
Waar het schuurde
De VVD vroeg de inkomensgrens voor kwijtschelding bij middenhuur te leggen. Sienot hield de boot af: de regeling is al ruimer dan het armoedebeleid en verder oprekken kan als ongeoorloofde inkomenspolitiek gelden, waarna een besluit vernietigd kan worden. Van der Zweth (GroenLinks-PvdA) steunde die lijn. Te Hoonte (VVD) wil nog kijken of er via kwijtschelding meer ruimte en zekerheid te bieden is.
Sasbrink (Partij voor de Dieren) vroeg om nog enkele maanden een externe toets. Na de antwoorden had ze "het gevoel dat die AB74 erfpachters een soort proefkonijnen worden voor die nieuwe voorwaarden"
. De wethouder wees dat af: erfpachters wachten al lang op duidelijkheid.
Woningmarkt: veel zorgen over de cijfers
Daarna volgde de rapportage Wonen in Utrecht 2025. Janmaat (D66) wees erop dat jongeren tot 27 jaar een slaagkans van 1,8% hebben op een sociale huurwoning en dat het middensegment daalde van 30% in 2019 naar 21% in 2025. Stam (GroenLinks-PvdA) verdedigde het nieuwe coalitieakkoord: "We gaan 80% betaalbaar bouwen, waarvan 40% sociaal en 40% middenhuur"
. Te Hoonte (VVD) was kritisch: "als we terugkijken naar de afgelopen vier jaar, constateren dat het niet gewerkt heeft"
.
De Partij voor de Dieren vindt dat de verkoop van sociale huurwoningen door corporaties het aandeel sociale huur omlaag drukt. De wethouder bestreed die berekening en zegde uitleg toe. Na 23 van de 50 vragen was de tijd op.
- Een brief over de extra investeringsruimte voor corporaties komt in het eerste kwartaal van 2027.
- Het voorstel voor een verhuurvergunning komt uiterlijk in oktober 2027, met start op 1 januari 2028.
- Klachten en tevredenheid van huurders komen in de volgende monitor.
Wat lag er voor
- Het erfpachtvoorstel gaat als bespreekpunt naar de raad; de ChristenUnie kondigde een motie aan over kwijtschelding die voor meerdere jaren geldt.
- De wethouder zegde toe de gevolgen voor erfpachters te volgen en de raad na uiterlijk een jaar per brief te informeren.
- Medio 2027 volgt een plan van aanpak voor de erfpachtregels van 1983.
- Het woningdebat gaat op 8 oktober verder.
