De adviescommissie Controle en Financiën van de Utrechtse gemeenteraad besprak op 8 oktober hoe de gemeente haar geld besteedt en controleert. Voor inwoners gaat het om de vraag of de waakhonden van de stad, de rekenkamer en het Ombudsloket voor klachten, genoeg geld houden en of de gemeente uitgeeft wat ze belooft. De commissie adviseert de raad en besluit zelf niets. Dit verslag is gebaseerd op de vergaderstukken.
Rekenkamer noemt bezuiniging onuitvoerbaar
De nieuwe coalitie wil vanaf 2027 bezuinigen op de rekenkamer, het onafhankelijke orgaan dat voor de raad onderzoekt hoe het beleid uitpakt. In een brief noemt de rekenkamer dat onbegrijpelijk en onuitvoerbaar. Volgens de Gemeentewet moet de raad eerst overleggen met de rekenkamer, en dat is volgens de brief niet gebeurd.
- Verlaging: € 154.000 per jaar op een budget van € 758.000
- Per inwoner van € 2,00 naar € 1,60
- Gevolg: minstens één van de 5 vaste medewerkers minder
Ombudsloket: geld schiet tekort
Het Ombudsloket, waar inwoners terechtkunnen met klachten over de gemeente, schrijft dat het coalitieakkoord de ombudsfunctie wil handhaven, maar te weinig geld geeft. Het aantal meldingen verdubbelde in 2025 ten opzichte van het jaar ervoor.
- Budget 2026: € 463.000, plus incidenteel € 80.000
- Vanaf 2028 in het akkoord: € 400.000 per jaar
- Volgens het Ombudsloket nodig: € 600.000
Geld dat blijft liggen
De gemeente gaf in 2025 minder uit dan gepland. De rekenkamer zet in een brief over onderbesteding op een rij hoe het verwachte resultaat schommelde. Dat is een probleem omdat projecten later klaar zijn en er misschien bezuinigd wordt terwijl er achteraf geld over is. Het college schrijft in zijn reactie voortaan realistischer te willen ramen en jaarlijks te toetsen of nieuwe investeringen uitvoerbaar zijn.
- Oktober 2025 verwacht: circa € 12 miljoen tekort
- Werkelijk resultaat 2025: € 54,6 miljoen positief
- Verschil met laatste begrotingswijziging: bijna € 91 miljoen
Controle door accountant en Concernaudit
Op de agenda stond het concept-auditplan 2026 van accountant Deloitte. Extra aandacht gaat naar grondexploitaties (de rekening van bouwgrond die de gemeente ontwikkelt en verkoopt), Europese aanbestedingen en rijksgeld voor specifieke doelen. De plek voor eigen speerpunten van de commissie was in het concept nog leeg.
De interne controleafdeling meldt in haar jaarverslag dat het risicomanagement in de organisatie (te) laag op niveau is.
- Materialiteit (grens voor fouten die het oordeel beïnvloeden): € 41.887.340
- Subsidie van € 3,9 miljoen in 2025 zonder toereikende juridische grondslag
- Nog 9 bevindingen uit het jaarplan 2025-26 niet afgesloten
Rijksgeld
Volgens de raadsbrief over de meicirculaire krijgt Utrecht iets meer van het Rijk, maar is er een flink risico.
- Positief saldo € 7,4 miljoen in 2027, aflopend naar € 3,9 miljoen in 2030
- Tegenvaller btw-compensatiefonds 2026: € 12 miljoen
- Korting huishoudelijke hulp Wmo vanaf 2029: ruim € 24 miljoen per jaar
Wat lag er voor
- Auditplan 2026 van Deloitte (concept)
- Jaarverslag 2025-26 en jaarplan 2026-27 van Concernaudit
- Brieven van rekenkamer en Ombudsloket over hun budget
- Rekenkamerbrief en collegereactie over onderbesteding
- Raadsbrief meicirculaire 2026 en aanvulling op de begrotingscirculaire van de provincie
- Verslag van de commissievergadering van 28 mei 2026
