De commissie die de Utrechtse gemeenteraad adviseert over het betrekken van inwoners kwam op 4 juni 2026 voor het eerst bijeen in de nieuwe raadsperiode. Inwoners merken daar nog weinig direct van: de commissie maakte kennis, besprak haar werkwijze en koos onderwerpen voor de komende maanden. Een daarvan is een onderzoek naar de manier waarop Utrechters contact willen hebben met de raad.
Wat doet deze commissie
Participatie betekent dat de gemeente inwoners laat meedenken en meebeslissen over plannen. Volgens het conceptverslag helpt de adviescommissie de raad bij het vooraf vastleggen van regels en doelen (de kaderstellende rol) en bij het controleren van het college, op het gebied van participatie en de relatie met inwoners. In de presentatie wordt ze een apolitieke commissie genoemd.
- De commissie mag gevraagd en ongevraagd adviseren, documenten opvragen, deskundigen uitnodigen en werkbezoeken afleggen.
- Bart Andriessen, programmadirecteur van Samen Stad Maken, sluit regelmatig aan. Dat gemeentelijke programma moet de samenwerking tussen gemeente en inwoners verder ontwikkelen, onder meer met trainingen en kennisdeling binnen de gemeentelijke organisatie.
Waar de leden op willen letten
Bij de kennismaking noemden leden onder meer het vertrouwen van inwoners in de lokale democratie, duidelijke communicatie over wat inwoners van participatie mogen verwachten, participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen en het bereiken van inwoners die minder makkelijk meedoen.
Niet iedereen kijkt hetzelfde aan tegen de vraag welke rol raadsleden mogen spelen terwijl een participatietraject nog loopt. Het verslag stelt dat daarover verschillende opvattingen bestaan en dat het onderwerp verdere uitwerking verdient. Ook kwam aan bod hoe om te gaan met projecten die jaren duren, terwijl de politieke omstandigheden intussen veranderen.
Voorzitter nog niet gekozen
David Bosch (UtrechtNu!) leidde de vergadering, maar alleen tijdelijk. Over de formele mogelijkheden in de verordening, de regels van de commissie, was nog onduidelijkheid. Daarom is de keuze van een voorzitter en plaatsvervangend voorzitter uitgesteld. De griffie, de ondersteuning van de raad, zoekt de procedure uit.
Jaarplan voor 2026
De commissie besprak het conceptjaarplan en vulde het aan. De raad wilde bij de oprichting de commissie na twee jaar evalueren, in het vierde kwartaal van 2026 of het eerste kwartaal van 2027. De leden vonden dat te vroeg.
- 10 september 2026: de monitor Samen Stad Maken en de informatie die de raad krijgt over samenwerkingstrajecten met inwoners.
- 10 september 2026: de resultaten van het onderzoek van de griffie naar hoe Utrechters contact willen hebben met de raad.
- Op basis van dat onderzoek schrijft de griffie een raadsvoorstel over de instrumenten voor inwoners om in contact te komen met de raad.
- De raad besloot in 2023 het percentage Utrechters met vertrouwen in de gemeenteraad te meten, met als doel elk jaar één procentpunt groei.
- Voor een latere vergadering wil de commissie een externe deskundige uitnodigen.
- Of er externe meedenkers (
"critical friends"
) aanschuiven, bekijkt de commissie per onderwerp.
Wat is er besloten
Volgens het conceptverslag van deze vergadering:
- De agenda is ongewijzigd vastgesteld.
- Het verslag van 27 november 2025 is ongewijzigd vastgesteld.
- De benoeming van voorzitter en plaatsvervangend voorzitter is uitgesteld tot de volgende vergadering.
- De evaluatie van de commissie is uitgesteld en komt later in de raadsperiode terug.
- De commissie stemde in met de besproken richting voor het jaarplan 2026.
- De agenda voor 10 september 2026 is vastgesteld.
