Inwoners van Rotterdam en Katwijk vroegen om een referendum, maar de gemeenteraden wezen beide verzoeken af. Verder ging het deze week over asielopvang, nieuwe regels voor inspraak en de oplopende kosten van jeugdzorg.
Op de kaart: 16 gemeenten
Twee keer nee tegen een referendum
In Rotterdam nam de raad het nieuwe kader voor betaald parkeren aan, met 25 stemmen voor. Wie nu gratis parkeert in wijken als Nesselande, Ommoord, Zevenkamp of Hoogvliet, gaat daar de komende jaren voor betalen. Duizenden Rotterdammers tekenden voor een raadgevend referendum. Dat kwam er niet: 25 stemmen tegen, 20 voor. Volgens D66 gaat het om belasting, en daarover houdt Rotterdam volgens de eigen regels geen referenda. VVD en CDA zijn principieel tegen referenda. Een motie van wantrouwen tegen wethouder Chantal Zeegers (D66) werd verworpen.
In Katwijk was de reden een andere. Het verzoek om een referendum over de medicijnfabriek van Eli Lilly in Zijlhoek de Woerd had 333 geldige steunverklaringen, waar er 300 nodig waren. Volgens de raadsvoorzitter botste het met de wettelijke beslistermijn van het college. CDA, KiesKatwijk en GemeenteBelangen wilden het referendum wel. E. Schuurman (DURF), de partij die het referendum invoerde: "Een referendum heeft waarde als inwoners een stem kunnen laten horen op het moment dat die stem ook daadwerkelijk verschil kan maken". Daarna gaf de raad met 28 stemmen voor en 4 tegen een positief bindend advies over de fabriek.
Asielopvang: minder plekken of via de regio
Het Rijk verdeelt de asielopvang over de gemeenten. In Ridderkerk moet de gemeente volgens het college 213 gewone opvangplekken en 15 plekken voor alleenstaande minderjarigen bieden. Het college biedt de 90 plekken op de asielboot Calypso aan, tot en met 31 december 2028 of tot een uitruil lukt: een andere gemeente vangt dan asielzoekers op, Ridderkerk neemt meer Oekraïners of arbeidsmigranten. In de commissie schuurde dat. "het raakt me hoe we omgaan met onze medemensen die gevlucht zijn", zei Ard Haan (ChristenUnie). Coalitiepartij Partij 18PLUS noemde het blijven van de boot juist een grote tegenvaller. Er werd niets besloten.
In Hardinxveld-Giessendam schrijft het college in een reactie op de voorlopige verdeling dat de opvang regionaal geregeld moet worden. In het debat werd een opgave van 101 plekken genoemd, waarvan 6 voor alleenstaande minderjarige asielzoekers. PRO en CDA vinden de regionale route niet realistisch, omdat buurgemeenten extra opvang weigeren. De raad beslist op 15 oktober.
Nieuwe regels voor inspraak
Een nieuwe wet verplicht gemeenten om vóór 1 januari 2027 vast te leggen hoe inwoners meepraten over beleid. Zo'n participatieverordening kwam deze week op meerdere plekken aan bod, steeds met een ander knelpunt. In Hillegom waarschuwde Evers (BBH) dat een kleine groep zo onevenredig veel invloed kan krijgen. In Ridderkerk vond Wijkoverleg West het vreemd dat de wijkoverleggen niet in de regels staan; Burger op 1 kondigde een amendement aan. In Krimpen aan den IJssel vond Tollenaar (VVD) dat het college veel ruimte krijgt om nee te zeggen: "Daar zitten best wel wat escapes in". In Leiden vond een wijkvereniging dat bewoners vaak te laat worden geïnformeerd; de inhoudelijke bespreking volgt op 26 november.
Jeugdzorg wordt duurder
In de koppen van de drie weken ervoor ging het al in meerdere gemeenten over extra geld voor jeugdhulp. Deze week kwam het terug. In Kaag en Braassem was ongeveer 7 miljoen euro begroot, maar wordt nu ongeveer 10 miljoen verwacht. Twee zeer dure zaken zorgen voor 85% van de kostenstijging. Het schuurde toen R. van Beurden (Samen Kaag en Braassem) stelde dat de duurste zaak te voorkomen was geweest; het college sprak om privacyredenen niet over individuele zaken.
In Zwijndrecht vroegen zeven fracties in de reactie op de bestuursrapportage van de Dienst Gezondheid en Jeugd dat de kosten voor zorgaanbieders alleen nog stijgen als de wet dat vereist. De hele raad steunde dat. Dordrecht gaf op dezelfde rapportage geen reactie.
Verder deze week
- In Papendrecht koos de raad met 12 tegen 11 stemmen voor onderhandelingen tussen zes partijen over een nieuw college, zonder de PVV, de grootste partij.
- In Rijswijk stapte Wij. Rijswijk uit de coalitie; de motie van wantrouwen tegen wethouder Finke werd ingetrokken.
- Een landelijk crisisknooppunt van Rijk en veiligheidsregio's (KCR2) wordt een stichting. Hardinxveld-Giessendam maakte unaniem geen bezwaar; in Bodegraven-Reeuwijk, Lansingerland en Alphen aan den Rijn gaat het als hamerstuk naar de raad.
- In Maassluis kreeg het afvalproject Beter Afval Scheiden unaniem € 2.258.500 extra; de afvalstoffenheffing gaat met 5 euro per huishouden omhoog.