Naar inhoud
OpenBestuur
Deze week in de gemeenten · week 40

Geen referendum in Rotterdam en Katwijk: raad kiest voor betaald parkeren en fabriek Eli Lilly

28 september tot en met 4 oktober 2026·uit 29 verslagen van 18 gemeenteraden in Zuid-Holland

In twee gemeenten vroegen inwoners deze week tevergeefs om een referendum. In Rotterdam nam de raad het nieuwe kader voor betaald parkeren aan, in Katwijk gaf de raad een positief advies over de medicijnfabriek van Eli Lilly. Verder ging het over nieuwe inspraakregels, ruimte voor een zwaarder stroomnet en een strand dat wegspoelt.

Op de kaart: 10 gemeenten
's-GravenhageAlblasserdamAlbrandswaardAlphen aan den RijnBarendrechtBodegraven-ReeuwijkCapelle aan den IJsselDelftDordrechtGoeree-OverflakkeeGorinchemGoudaHardinxveld-GiessendamHendrik-Ido-AmbachtHillegomHoeksche WaardKaag en BraassemKatwijkKrimpen aan den IJsselKrimpenerwaardLansingerlandLeidenLeiderdorpLeidschendam-VoorburgLisseMaassluisMidden-DelflandMolenlandenNieuwkoopNissewaardNoordwijkOegstgeestPapendrechtPijnacker-NootdorpRidderkerkRijswijk (ZH.)RotterdamSchiedamSliedrechtTeylingenVlaardingenVoorne aan ZeeVoorschotenWaddinxveenWassenaarWestlandZoetermeerZoeterwoudeZuidplasZwijndrechtGorinchemKatwijkRotterdamAlphen aan den RijnGoeree-OverflakkeeMolenlanden

Twee keer geen referendum

Wie nu nog gratis parkeert in Rotterdamse wijken als Nesselande, Ommoord, Zevenkamp of Hoogvliet, gaat daar de komende jaren voor betalen. De Rotterdamse raad nam het kader aan met 25 stemmen voor. Duizenden Rotterdammers tekenden voor een raadgevend referendum, een volksraadpleging waarvan de uitslag een advies is. Dat werd afgewezen met 25 stemmen tegen en 20 voor. D66 vond dat het om belasting gaat, en daarover houdt Rotterdam volgens de eigen regels geen referenda. Raadsleden zijn volgens Caroline Engels (VVD) "gekozen om moeilijke afwegingen te maken en niet om ze door te schuiven zodra ze pijn doen". Het schuurde: Leefbaar Rotterdam, DENK, Forum voor Democratie, SP en 50PLUS zeiden het vertrouwen in wethouder Chantal Zeegers (D66) op. Die motie werd verworpen met 26 stemmen tegen.

In Katwijk had het verzoek 333 geldige steunverklaringen, waar er 300 nodig waren. De reden om het af te wijzen was hier een andere: het botst met de wettelijke beslistermijn van het college, en Eli Lilly wilde geen uitstel, zei wethouder Mostert (ChristenUnie). "Een referendum heeft waarde als inwoners een stem kunnen laten horen op het moment dat die stem ook daadwerkelijk verschil kan maken", zei E. Schuurman (DURF). CDA, KiesKatwijk en GemeenteBelangen wilden het referendum wel. Daarna gaf de raad met 28 stemmen voor en 4 tegen een positief bindend advies over de fabriek, die niet in het omgevingsplan past. Het gaat volgens Mostert om een investering van 2,6 miljard euro.

Nieuwe regels voor inspraak

Een nieuwe wet verplicht gemeenten om vóór 1 januari 2027 vaste regels vast te stellen over hoe inwoners bij beleid worden betrokken, een participatieverordening. Gorinchem en Krimpen aan den IJssel bespraken hun ontwerp; besloten werd nog niets. Beide regelen het uitdaagrecht: inwoners en organisaties kunnen aanbieden een gemeentelijke taak zelf te doen, zoals groenonderhoud.

In beide gemeenten schuurde het over de ruimte die het college houdt om nee te zeggen. In Gorinchem kan een verzoek onder meer worden afgewezen als het meer kost of als er te weinig kennis en kunde is; Vernhout (ChristenUnie-SGP) vond die begrippen vaag. In Krimpen zei Tollenaar (VVD): "Daar zitten best wel wat escapes in". Wethouder Slotboom-Zeedijk (Samen voor Krimpen) antwoordde dat het college daar niet naar zoekt.

Ruimte zoeken voor een zwaarder stroomnet

Het elektriciteitsnet in Gorinchem is ontworpen op 1,5 kW per woning. Netbeheerder Stedin verzwaart het buurt voor buurt, te beginnen in Laag Dalem. Er zijn circa 75 extra elektriciteitshuisjes nodig. Wat raadsleden ervan vonden, is niet bekend: er was geen bruikbare opname.

In Alphen aan den Rijn vragen TenneT en Liander de raad om grond in de Barrepolder te onteigenen voor een nieuw elektriciteitsstation. De eigenaren zijn niet tegen het station; het verschil gaat over de prijs. Volgens hun vertegenwoordiger bood TenneT eerst 85 euro per vierkante meter en later 40 euro. De commissie stuurt het als hamerstuk naar de raad. Ook in de koppen van de drie weken hiervoor kwam het volle stroomnet geregeld terug.

Strand Brouwersdam spoelt weg

Bij de Brouwersdam verdwijnt de laatste jaren zo'n 50 meter strand per jaar. Goeree-Overflakkee wil met onder meer Schouwen-Duiveland en de provincie nieuw zand laten aanbrengen, gerekend op ongeveer 10 miljoen euro. Het voorstel aan de raad is eenmalig maximaal 1 miljoen euro. Raadsleden vroegen waarom er 500.000 euro tot maximaal 1 miljoen staat; volgens de gemeente zit er geen berekening achter. Er is nog niets besloten.

Verder deze week

  • Maassluis gaf unaniem € 2.258.500 extra voor afvalproject BAS; de afvalstoffenheffing gaat € 5 per huishouden omhoog.
  • Teylingen wil Schipholreizigers uit de garage bij station Sassenheim weren met 30 euro per dag na de eerste 24 uur, maar laat eerst de gevolgen voor de buurt onderzoeken.
  • In Molenlanden eindigde een motie over de verdeling van statushouders over de dorpen op 14 tegen 14.
  • De raad van Noordwijk vraagt het college zich te verzetten tegen asielopvang bij De Tiltenberg als die de belangen van inwoners schaadt.

De stukken erachter

Voorstellen, besluiten en nota's waar de verslagen van deze week uit putten, op de sites van de gemeenten.

Eerdere weken

Alles over Zuid-Holland