Inwoners van Gorinchem moeten uiterlijk 1 januari 2027 vaste regels krijgen over wanneer en hoe de gemeente hen betrekt bij beleid, ook bij de uitvoering en evaluatie ervan. Nieuw is het uitdaagrecht: inwoners en verenigingen kunnen vragen een gemeentelijke taak zelf over te nemen. De raad besprak het ontwerp op 1 oktober in een I&O-sessie, waarin niets wordt besloten.
Waarom een nieuwe verordening
Een verordening is een plaatselijke regel die de raad vaststelt. Volgens de informatiebrief van het college verplicht een nieuwe wet elke gemeente daartoe. De ontwerpverordening vervangt de Inspraakverordening uit 2011. Bij beleid stelt de gemeente voortaan een participatieplan op: wie wordt betrokken, hoeveel invloed die heeft en hoe er wordt teruggekoppeld. Wethouder Geursen (D66) benadrukte dat het om spelregels gaat, niet om de invulling per onderwerp.
- Wet versterking participatie op decentraal niveau geldt sinds 1 januari 2025
- Participatieplan en eindverslag worden binnen 6 weken openbaar
- Uitgezonderd zijn onder meer spoedeisende zaken, de begroting, belastingen en interne zaken van de gemeente
- Het college doet jaarlijks verslag in een participatieparagraaf in begroting en jaarverslag
Uitdaagrecht: veel ruimte voor afweging
Een verzoek om een taak over te nemen, bijvoorbeeld het onderhoud van openbaar groen, kan worden afgewezen als het meer kost, er te weinig kennis en kunde is of het geen meerwaarde voor de buurt heeft. Een ambtenaar lichtte toe dat hogere kosten geen automatische afwijzing betekenen; het college weegt dat af.
Hier schuurde het. Vernhout (ChristenUnie-SGP) vond begrippen als kennis en kunde en omgeving vaag: "dat betekent dus wel dat je met een vlotte babbel dingen goed of fout kan praten"
. Een CDA-raadslid vroeg om een duidelijk afwegingskader. Het college komt daarop in 2027 terug, bij het herijken van het participatiebeleid.
- Het bestuursorgaan reageert binnen 12 weken op een verzoek, te verlengen met 6 weken
- Een verzoek boven de Europese aanbestedingsdrempel kan worden afgewezen
Overheidsparticipatie ontbreekt nog
Gemeentelijke ondersteuning van initiatieven van inwoners, overheidsparticipatie genoemd, staat niet in het ontwerp. Volgens het college ontbreekt daarvoor nu de ambtelijke capaciteit. P.C.J. Schefferlie (Democraten Gorinchem) vond dat te somber en vroeg om een andere houding: "Die basis is daarvoor prima maar het gaat uiteindelijk om houding en gedrag en zin."
Een SP-raadslid vroeg om ondersteuning van gewone inwoners, niet alleen van organisaties. De wethouder antwoordde: "mijn eerste indruk is dat er zeker een goede basis is in de organisatie om hiermee aan de slag te gaan."
De Munnik (PRO) waarschuwde dat participatie een hol begrip kan worden en zei: "wij zijn helemaal pro-participatie."
Een raadslid van Gorcum Actief vroeg om goede communicatie en verwachtingsmanagement.
Inwoners kunnen reageren
Het ontwerp ligt zes weken ter inzage. Inwoners worden daarover niet heel actief benaderd; de gemeente verwacht dat een informatiebijeenkomst over algemene spelregels weinig animo zou trekken.
- Inwoners en andere belanghebbenden kunnen in die periode een zienswijze (schriftelijke reactie) indienen
- De definitieve verordening gaat in november of december 2026 naar de raad
- Inwerkingtreding uiterlijk 1 januari 2027
Wat lag er voor
- Het ontwerp van de Participatieverordening gemeente Gorinchem 2027, ter bespreking; er is niets besloten
- Raadsleden gaven aandachtspunten mee: een duidelijker afwegingskader voor het uitdaagrecht, vertrouwen in inwoners, ondersteuning van inwoners en opnieuw kijken naar overheidsparticipatie
- Het college komt in 2027 terug met herijkt participatiebeleid
