In kleine Gelderse kernen verdwijnen voorzieningen zoals dorpshuizen, soms om plaats te maken voor woningbouw. Provinciale Staten lieten zich daarom bijpraten over de wijk- en dorpendeals: een subsidie van de provincie waarmee inwoners een ontmoetingsplek en activiteiten in hun dorp of wijk kunnen opzetten. Besloten werd er niets; volgende week praten de Statenleden er verder over met de gedeputeerde, de bestuurder van de provincie die erover gaat.
Waarom deze bijeenkomst
De fracties van BBB, PvdA en GroenLinks vroegen om de bijeenkomst. Volgens het programma verdwijnen in verschillende kleine kernen voorzieningen ten behoeve van woningbouw, en worden openbare voorzieningen voor ouderen en minder validen steeds moeilijker bereikbaar.
Een Statenlid las het antwoord van de provincie op eerdere schriftelijke vragen voor: gemeenten noemen het bijeenbrengen van de cofinanciering en de beschikbare ambtelijke capaciteit als redenen dat dorpendeals achterblijven. Hij zei daar kriebels van te krijgen, omdat in sommige kernen het dorpshuis, de enige voorziening, wordt gesloopt voor woningbouw.
Hoe een deal werkt
Gerrit de Vries van de Leefbaarheidsalliantie verving de ambtenaar die verhinderd was. Een deal moet van inwoners komen en de onderlinge band in het dorp versterken. De gemeente vraagt de subsidie aan namens de inwoners.
- Leefbaarheidsalliantie: Spectrum, Zorgbelang Participatie Partners en DKK Gelderland
- Voorwaarde: 50% cofinanciering, via gemeente, fondsen, sponsoring of ondernemers
- Geen geld voor het draaiend houden van de exploitatie achteraf
- Aantal deals: volgens De Vries inmiddels rond de 60
- Budget wordt niet over regio's verdeeld: wie het eerst komt, wie het eerst maalt
"Wat er niet in zit, is het instand houden van scholen, winkels, sportvoorzieningen, cafés en zorg"
, zei De Vries (Leefbaarheidsalliantie) . Een dorpswinkel binnen een dorpshuis kan volgens de alliantie wel.
Rivierengebied loopt achter
De Achterhoek meldde zich als eerste. In het rivierengebied lopen inmiddels meer dan acht aanvragen en zijn er gesprekken met vijf andere dorpen. "Ik denk dat het Rivierengebied een van de regio's is die wat terughoudender is en misschien wat minder georganiseerd is"
, zei De Vries . Ook erkende hij dat sterke dorpen een voorsprong hebben: "Ja, die kans op ongelijkheid bestaat en die hebben we ook zelf erkend"
. De alliantie begeleidt nu ook een aantal kwetsbare wijken en dorpen.
Onderzoek en Dorpenboost
Adviesbureau Movares onderzocht voorzieningen in kernen onder de 6.000 inwoners. De conclusie: er is niet één maatregel die een voorziening redt. Het gaat om een combinatie van betrokkenheid van inwoners, een aanbod dat past bij de behoefte, geschikte gebouwen en bereikbaarheid.
Met de Dorpenboost wil de provincie dit in de praktijk uitproberen, met de instrumenten die ze al heeft voor onder meer wonen, sport en erfgoed. Huibert Verdoold van de provincie was daar duidelijk over: "Ik heb zelf geen geld bij de energieke dorpenboost"
.
- Zes dorpen doen mee als proef
- Start: oktober
- Tussenevaluatie: februari en maart
- Project loopt tot eind volgend jaar
Wat lag er voor
- Een toelichting op de werking van de wijk- en dorpendeals
- De uitkomsten van het Movares-onderzoek naar voorzieningen in Gelderse dorpen
- Een toelichting op de Dorpenboost met zes proefdorpen
- Er is niets besloten; volgens de Leefbaarheidsalliantie gaan de uitkomsten van een onderzoek van de Hogeschool Arnhem Nijmegen naar dorpendeals nog naar de Staten, als ze er niet al liggen
