De provincie Gelderland wil haar begroting eenvoudiger maken, met minder geld via reserves: de spaarpotten van de provincie. Voor inwoners wordt zo beter zichtbaar waar geld blijft liggen en wat er aan het eind van het jaar overblijft.
Waarom dit traject
De aanleiding is een motie van het CDA en andere partijen die met algemene stemmen werd aangenomen. Gedeputeerde Staten, het dagelijks bestuur van de provincie, hebben de opdracht breder gemaakt: ook het geld voor het coalitieakkoord en de regels voor subsidies worden meegenomen. Op 30 september lichtte een medewerker van de afdeling Financiën de plannen toe aan de financieel woordvoerders en de Rekeningcommissie, aan de hand van een presentatie.
- Motie 25M49 'Meer sturing op reserves', ingediend door het CDA en anderen
- Eerdere bijeenkomst met de woordvoerders: 17 juni 2026
- Eventuele invoering vanaf de Begroting 2028, volgens de presentatie van 17 juni
Eén besluit per jaar
Nu stellen de Staten het geld uit het coalitieakkoord beschikbaar in veel losse besluiten, verspreid over het jaar. In het nieuwe plan stellen ze bij de begroting één jaarschijf vast: het deel van het budget voor dat jaar. Daarbinnen bepaalt het provinciebestuur hoe het geld wordt ingezet. Ook subsidies hoeven dan niet meer apart langs de Staten. Het provinciebestuur verantwoordt ze achteraf in de jaarstukken en via het subsidieregister op de website, dat elke twee weken wordt bijgewerkt.
Gedeputeerde Helga Witjes wees op de grenzen: "We geven alleen geld uit als er dekking is."
- Rekenvoorbeeld jaarschijven 2028, 2029 en 2030: 147,1, 140,0 en 138,4 miljoen euro, samen 425,5 miljoen euro
- Per jaar kan maximaal het bedrag van die jaarschijf worden gevraagd
- Fictief voorbeeld: 40 miljoen euro voor een project dat pas na 2030 start, gaat naar een reserve
Vaste kosten direct in de begroting
Kosten die elk jaar terugkomen, zoals het openbaar vervoer, moeten rechtstreeks in de gewone jaarbegroting komen en niet meer via een reserve lopen. Geld dat niet wordt uitgegeven, komt dan in het rekeningresultaat: het bedrag dat aan het eind van het jaar overblijft. "En we willen het gewoon transparanter maken"
, zei Witjes .
- Voorbeeld 2024: 8,5 miljoen euro minder uitgegeven aan openbaar vervoer; met de nieuwe werkwijze was het rekeningresultaat 8,5 miljoen euro hoger geweest
- Onderhoud wegen: geparkeerd tot de wijziging van de landelijke begrotingsregels (BBV) in 2028
Waar het schuurde
De fracties die aan het woord kwamen, waren in het algemeen positief, maar zorgen waren er ook. De Partij voor de Dieren vreesde minder grip op de uitvoering van programma's. D66 merkte op dat de Staten vaak niet in staat blijken scherpe kaders te stellen. De PVV vroeg om een drempelbedrag per thema waarboven de Staten alsnog toestemming moeten geven. Het CDA vroeg of de Staten genoeg kennis hebben voor hun nieuwe rol.
Vanuit het provinciebestuur kwam als reactie dat de Staten door het jaar heen meer informatie krijgen om bij te sturen.
Wat lag er voor
- Dit was een informatiebijeenkomst; er is niets besloten
- 27 oktober: het definitieve voorstel gaat naar de Staten, volgens het behandeladvies
- 4 november: technische briefing, waarbij de accountant is uitgenodigd
- 18 november: verkenning in de commissie, inspraak is mogelijk
- 2 december: oordeelsvorming in de commissie
- 16 december: besluitvorming in Provinciale Staten (gepland)
