Naar inhoud
OpenBestuur
Deze week in de gemeenten · week 40

Eilandbezoekers gaan meer betalen, De Fryske Marren zet zoektocht naar asielopvang stil

28 september tot en met 4 oktober 2026·uit 10 verslagen van 8 gemeenteraden in Fryslân

Wie naar de Waddeneilanden gaat, is vanaf 2027 waarschijnlijk duurder uit: Terschelling verhoogt de toeristenbelasting en Harlingen wil hogere tarieven voor eilandparkeren. In De Fryske Marren stelde de raad een plan voor kleine asielopvang vast, maar zette de uitvoering meteen stil. Verder ging het in meerdere raden over woningbouw en over de kwaliteit van de stukken waarop raadsleden besluiten.

Op de kaart: 8 gemeenten
AchtkarspelenAmelandDantumadielDe Fryske MarrenHarlingenHeerenveenLeeuwardenNoardeast-FryslânOoststellingwerfOpsterlandSchiermonnikoogSmallingerlandSúdwest-FryslânTerschellingTytsjerksteradielVlielandWaadhoekeWeststellingwerfDe Fryske MarrenHarlingenTytsjerksteradielWeststellingwerfOoststellingwerfLeeuwarden

Eilandbezoekers betalen meer

Op Terschelling stelde de gemeenteraad op 30 september de belastingregels voor 2027 vast, met 7 stemmen voor en 3 tegen. De toeristenbelasting gaat van 2,40 naar 3,40 euro per persoon per nacht, en ook de forensenbelasting voor eigenaren van een tweede woning stijgt. CDA en Samen Terschelling stemden tegen; Samen Terschelling mist een verantwoording van waar het geld heen gaat.

In Harlingen sprak de beeldvormende commissie op 1 oktober over duurder eilandparkeren: op P1, P2 en P3 gaat de dagprijs van € 10,50 naar € 12,50. Het college stelt die tarieven zelf vast, de raad kan alleen wensen en bedenkingen meegeven. Vlieland protesteerde per brief. Wethouder H. Sijtsma (CDA) noemde de verhoging fors, maar wees erop dat de eilanden zelf hun toeristenbelasting verhogen. Ook in de stad wordt parkeren volgens de voorstellen duurder: betalen op zon- en feestdagen, en gratis parkeren met een gehandicaptenparkeerkaart vervalt. De raad beslist op 21 oktober.

De Fryske Marren wacht op Balk

In De Fryske Marren stelde de raad op 30 september een plan voor kleinschalige asielopvang vast. Volgens de afspraak zou het AZC in Balk op 1 oktober 2026 sluiten, maar Rijk en COA willen het langer openhouden. Een amendement van FNP, KFM, BBB en BP DFM zet de uitvoering stil tot de definitieve sluitingsdatum bekend is. Het werd aangenomen met 16 stemmen voor en 13 tegen. PRO vroeg of er zo een periode zonder opvang ontstaat. Burgemeester L.P. Stoel (VVD) liet het oordeel aan de raad, maar zei: "Ik verwacht een gat".

Woningbouw in drie gemeenten

In Weststellingwerf sprak de commissie over 100 extra woningen in de Lindenwijk. Verkeer schuurde: volgens Milius (Forum voor Democratie) kan dat oplopen van zo'n 5000 naar ruim 7600 bewegingen per etmaal, wethouder Bos (CDA) noemde dat een theoretische berekening. Voor 18 sociale huurwoningen aan de Pieterslaan 85a in Wolvega is 450.000 euro extra nodig tegen wateroverlast. Wethouder Hoen (VVD): "Heeft het ons overvallen? Ja. We hadden niet verwacht dat we deze investering nog extra zouden moeten doen".

In Ooststellingwerf hoorde de raad dat er tot 2030 820 woningen gebouwd moeten worden, minimaal 30% sociaal. Nu is 91% van de woningen een eengezinswoning, terwijl vooral jonge een- en tweepersoonshuishoudens vertrekken. In Tytsjerksteradiel zit het volle stroomnet in de weg: wethouder T. Wijbenga (VVD) kon niet zeggen hoeveel van de 16 projecten met circa 400 woningen en/of scholen op tijd een aansluiting krijgen.

Rekenkamers kijken naar raadsvoorstellen

De rekenkamers van Weststellingwerf en Tytsjerksteradiel onderzochten allebei de kwaliteit van raadsvoorstellen. Beide vinden ze voldoende, met kanttekeningen: keuzes en alternatieven moeten concreter. De reacties verschilden. In Weststellingwerf gaat het rapport als hamerstuk naar de raad, ondanks bezwaar van SDW/PvdA. In Tytsjerksteradiel schuurde het over de reactie van het college, die volgens Van der Meijden (CDA) het rapport "wel erg aan de kant zet". Meerdere fracties willen dat de griffie elk voorstel verplicht bekijkt.

Discussie over grote bedragen

Leeuwarden haalt 250.000 euro uit een klimaatreserve voor geveltuinen, klimplanten en plantenbakken in de binnenstad. Partij voor de Dieren en Forum voor Democratie wilden onder meer posten voor een ontwerper en een kunstwerk schrappen. Alle amendementen sneuvelden; het voorstel kreeg 31 stemmen voor en 5 tegen. In Weststellingwerf gaat de verbouwing van de Kerk op de Hoogte tot theater als bespreekstuk naar de raad. Die optie kost € 2.071.987,97 en het weerstandsvermogen zakt onder de eigen streefwaarde van 1,5.

Verder deze week

  • Tytsjerksteradiel regelt openbare laadpalen zelf met andere gemeenten, niet via een marktpartij, en geeft maximaal € 1.500 subsidie per vuurwerkactiviteit.
  • In Noardeast-Fryslân kreeg de raad uitleg over Jobinder, dat Wmo- en leerlingenvervoer regelt. Postema (FNP) herkende de positieve cijfers niet en sprak van veel klachten.
  • Ooststellingwerf verkent of jongerenwerk en ander welzijnswerk via een aanbesteding moet in plaats van vaste subsidies.
  • Burgemeester Sjerps van Harlingen is niet beschikbaar voor herbenoeming; haar termijn loopt af op 30 mei 2027.
  • VVD-fractievoorzitter I. de Wolff nam afscheid in De Fryske Marren; hij wordt op 19 oktober wethouder op Vlieland.

De stukken erachter

Voorstellen, besluiten en nota's waar de verslagen van deze week uit putten, op de sites van de gemeenten.

Eerdere weken

Alles over Fryslân