Deze week ging het in Friese gemeenteraden vaak over de begroting voor 2027. In De Fryske Marren, Achtkarspelen en Waadhoeke dreigen vanaf 2028 tekorten. Verder gaat Harlingen ook op zondag parkeergeld vragen en krijgen kinderen in het speciaal onderwijs in Dantumadiel straks pas vervoer op grond van de afstand als ze verder dan zes kilometer van school wonen.
Op de kaart: 12 gemeenten
Vanaf 2028 gaten
Tekorten vanaf 2028 kwamen deze week naar voren in De Fryske Marren, Achtkarspelen en Waadhoeke.
In De Fryske Marren houdt de begroting in 2027 structureel 18.000 euro over. De provincie rekent twee posten anders, en dan ontstaat er toch een tekort. Vanaf 2028 moet er 5,7 miljoen euro per jaar bezuinigd worden, en hoe is nog niet ingevuld. Het schuurde dat er toch nieuw beleid bij komt. "Want er is geen goudmijn hier in de parkeerkelder", zei H.W. Koops (D66). De raad besluit op 2 november.
Achtkarspelen verwacht voor 2027 een overschot van 150.000 euro. Daarna volgen tekorten van 3,3 miljoen euro in 2028, 2,3 miljoen in 2029 en 1,1 miljoen in 2030. Ambtenaren zoeken besparingen die inwoners zo min mogelijk raken. De commissie stelde vragen; de raad beslist op 5 november.
In Waadhoeke nam de raad kennis van de uitwerking van het coalitieakkoord. Het verwachte tekort is € 1.366.000 in 2028, € 1.149.000 in 2029 en € 4.075.000 in 2030. Het college noemt de maatregelen om dat op te lossen anders, maar T.S. de Jong (VVD) noemde het gewoon bezuinigen. Het geld wordt op 12 november bij de begroting vrijgemaakt.
Dure jeugdzorg
In Ooststellingwerf ligt het probleem al bij dit jaar. De gemeente verwacht voor 2026 een tekort van 2.772.000 euro, dat uit de algemene reserve (de spaarpot van de gemeente) wordt betaald. Het grootste tekort zit bij de jeugdzorg. De oorzaak is een klein aantal zeer zware gevallen; de aparte afspraken (maatwerk) kosten dit jaar bijna 4 miljoen euro. Een-op-een-begeleiding kost 1.500 tot 2.000 euro per etmaal. Voor 2027 is volgens wethouder Van Burgsteden (CDA) 750.000 euro ingeboekt. R. Berends (PRO) noemde dat "eigenlijk een soort Russische roulette" en stelde 1 miljoen euro voor. De commissie sprak erover; de raad beslist op 3 november.
Ook in andere gemeenten speelden de kosten van jeugdhulp. In Harlingen nam de raad met 14 voor en 3 tegen een nieuwe verordening jeugdhulp aan. Die kijkt strenger eerst naar lichtere oplossingen, ook omdat de kosten oplopen. In Achtkarspelen noemt de begroting het sociaal domein, met oplopende kosten voor onder meer jeugdhulp en Wmo, als grootste stijger.
Dantumadiel: vervoer pas vanaf zes kilometer
Kinderen in het speciaal onderwijs in Dantumadiel krijgen voortaan pas vervoer op grond van de afstand als ze verder dan zes kilometer van school wonen, in plaats van vier. Het raadsvoorstel noemt de wijzigingen technisch-juridisch. CDA, BBB en ChristenUnie waren het daar niet mee eens. Dennis Leistra (CDA) gaf het voorbeeld van een kind uit Damwâld dat nu wel en straks geen vervoer krijgt: "Voor deze gezinnen is dit wel duidelijk een wijziging". Wethouder Tom Bakker (SGP) wil met gezinnen praten en maatwerk bieden waar dat nodig is. Het voorstel om bij vier kilometer te blijven haalde het niet.
Harlingen: betalen op zondag
Wie vanaf 1 januari 2027 in de stad Harlingen parkeert, betaalt ook op zon- en feestdagen, ook met een gehandicaptenparkeerkaart. Het college wil plek houden voor bewoners, bezoekers en ondernemers en reizigers naar de Waddeneilanden uit de stad weren. De raad stemde unaniem in. CDA en PRO Harlingen willen houders van een gehandicaptenparkeerkaart tegemoetkomen via de leges voor die kaart. Daarnaast trekt Harlingen 200.000 euro uit voor het landelijke congres van gemeentebestuurders in 2027, twee keer zoveel als waar de raad van uitging.
Verder deze week
- Vlieland benoemde I. de Wolff uit Lemmer tot wethouder, met de stemmen van alle zes aanwezige raadsleden. Zijn voorganger wordt burgemeester van Ameland.
- In Schiermonnikoog schrapte de raad een extra OZB-verhoging van 5% en een toeristenbelasting van € 3,25 als uitgangspunt; het besluit volgt op 3 november.
- Ameland geeft 200.000 euro voor onderzoek naar een voorzieningencluster in Hollum, maar inwoners krijgen eerst inspraak.
- Weststellingwerf adviseerde met 14 voor en 6 tegen positief over een recreatiepark met 20 vakantiewoningen bij Noordwolde, ondanks bezwaren uit Noordwolde-Zuid.
- In Leeuwarden vertelden acht sportclubs en organisaties de raad over te weinig, te dure of onveilige ruimte. Er is niets besloten.
- Noardeast-Fryslân sprak over ongeveer 170 woningen in Dokkum en over 100 procent duurzame stroom in 2035; de raad besluit op 26 november.