Fryslân kiest voor een eigen aanpak van stikstof. Die moet bedrijven, boeren en bouwprojecten weer aan een vergunning helpen. Daarnaast kunnen inwoners straks makkelijker een referendum aanvragen. Een proef om zwerfkatten te vangen en te castreren komt er niet.
Friese aanpak stikstof
Sinds rechters strengere eisen stellen, krijgen boeren, woningbouw en andere projecten bijna geen natuurvergunning meer. Dat noemt men het vergunningslot. Het college wil daar met een eigen plan vanaf. Boeren mogen zelf kiezen hoe ze minder uitstoten (dat heet doelsturing) en meedoen is vrijwillig. In drie stikstofgevoelige natuurgebieden in Zuidoost-Fryslân komt er een extra opgave.
Dat schuurde. GrienLinks en Statenlid Kosse vinden de aanpak juridisch niet stevig genoeg. Ze waarschuwen voor een herhaling van de oude stikstofregeling, waarbij vergunningen later alsnog sneuvelden. "Een Russische roulette die gespeeld wordt over de hoofden van boeren en woningzoekenden"
, zei J. Knol (GrienLinks) . Volgens het college is breed juridisch advies ingewonnen en zet het plan in op geborgde maatregelen. De SP vond dat de last vooral bij de landbouw ligt: "Want de college zegt de boer op één te zetten, maar legt de concrete opgave vooral bij die boer neer"
, zei Goede (SP) . De PVV wees de hele aanpak af.
- Fryslân gaat uit van 30 procent minder uitstoot, het Rijk van 42 tot 46 procent
- Het college wil uiterlijk eind 2027 weer vergunningen verlenen, liefst eerder
- Er moet nog een uitvoeringsprogramma komen
Referendum toegankelijker
Statenlid Van Dijk diende samen met PVV en BBB een initiatiefvoorstel in om de referendumregels uit 2005 te vernieuwen. Volgens de indieners waren de drempels te hoog. Met de nieuwe regels kun je handtekeningen digitaal verzamelen en mogelijk ook digitaal stemmen. Gemeenten hebben er minder werk aan. Het referendum blijft raadgevend: de Staten beslissen zelf.
VVD, CDA en Statenlid Jonker wilden het referendum juist helemaal afschaffen. "Sterker nog, in Friesland hebben we al eens in de vier jaren referendum. Dat noemen we verkiezingen"
, zei M. Brands (VVD) . Vlak voor de stemming werd een amendement aangepast: daarin blijft de drempel voor een eerste verzoek op 0,33 procent.
Zwerfkatten
Statenlid Kosse en GrienLinks dienden samen met SP en PvdA een motie in voor een proef van drie jaar. Zwerfkatten zouden dan worden gevangen, gecastreerd of gesteriliseerd en terug naar een eigenaar gaan. De indieners willen het aantal zwerfkatten terugdringen en zo ook weidevogels beschermen. Het CDA vindt het afschieten van verwilderde katten doeltreffender. Het college ontraadde de motie: uit een proef in Utrecht en een proef op Schiermonnikoog bleek niet dat de methode werkt.
Afscheid griffier
Griffier A.G. Rosier, de ambtelijke adviseur van de Staten, nam afscheid omdat hij burgemeester wordt. Zijn adjunct volgt hem tijdelijk op.
Wat is er besloten
- Friese aanpak stikstofreductie en natuurherstel aangenomen met 27 stemmen voor en 14 tegen
- BBB-motie om vergunningverlening zo snel mogelijk te hervatten aangenomen
- Motie van GrienLinks, PvdA en Kosse voor een andere stikstofroute verworpen
- Amendement van PvdA en GrienLinks op de referendumverordening aangenomen
- SP-amendement om de opkomstdrempel te schrappen verworpen
- Nieuwe referendumverordening aangenomen met 32 stemmen voor en 9 tegen
- Motie voor een veilig digitaal stemplatform unaniem aangenomen
- Nieuw provinciaal prijzenbeleid aangenomen: taal, kunst, sport en muziek krijgen één gezamenlijk moment om de twee jaar
- Oude moties en toezeggingen unaniem als afgedaan beschouwd
- Motie over zwerfkatten verworpen met 16 stemmen voor en 25 tegen
