Dorpen die met een eigen windmolen stroom willen opwekken, kunnen daar onder de nieuwe provinciale omgevingsvisie (POVI) niet meer op rekenen. Dat was op 23 september in de Statencommissie het grootste twistpunt. Provinciale Staten besluiten op 30 september, en meerdere fracties willen de visie aanpassen.
Waar gaat het over
De POVI is het provinciale plan voor de inrichting van Fryslân. Besproken werden beweging 3, onder meer over wonen, en beweging 4 (economie en bedrijvigheid, energie en mobiliteit).
- De nieuwe POVI vervangt de omgevingsvisie uit 2020.
- Beweging 4 mikt op een betrouwbare en betaalbare energievoorziening tegen 2050,
"met de focus op 2035"
.
Geen nieuwe losse dorpsmolens
De visie kiest voor grotere windparken en staat geen nieuwe losse ("solitaire") dorpsmolens meer toe. Volgens de PvdA legt het college daarmee een door de Staten aangenomen motie over dorpsmolens naast zich neer. "
Ik vraag me echt serieus af wat dit college daar is zitten doen," zei een Statenlid van de PvdA . Ook het CDA had moeite met de keuze: "Dat is een keuze waar wij het als CDA best lastig mee hebben"
.
De gedeputeerde noemde de initiatieven sympathiek, maar zei dat het college binnen het bestuursakkoord kiest voor evenwicht tussen landschap en economisch perspectief. Dorpen kunnen meedoen in de grote parken, zodat de opbrengst in de provincie blijft.
- De POVI vraagt minimaal 60 procent lokaal eigendom bij zon-, wind- en opslagprojecten.
- Volgens de gedeputeerde is dat een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting.
Bedrijven zitten klem op het stroomnet
Fracties vroegen naar bedrijven die geen extra stroom krijgen omdat het net vol zit, onder meer in Dokkum. Volgens D66 krijgen die bedrijven pas juridische zekerheid als de provinciale regels (de omgevingsverordening) zijn aangepast. Het college wil eerst een energieprogramma maken. De PvdA vond dat te traag omdat er intussen banen verdwijnen. Volgens de gedeputeerde kunnen provincie en gemeenten hun procedures tegelijk laten lopen, maar sneller kan het niet.
Twijfel over de hele visie
GroenLinks miste een duidelijke keuze over welk belang voorgaat: "Want het onderliggende fundament van deze visie, die klopt gewoon niet"
. De partij vroeg zich hardop af of "pas op de plaats toch verstandiger"
is .
Wonen en leefbaarheid
De woningbouwpercentages per dorp zijn volgens de gedeputeerde alleen een indicatie. De Partij voor de Dieren vroeg hoe de provincie voorkomt dat bouwen in de stad groen kost.
Wat lag er voor
- Er werd niets besloten. Het besluit over de POVI valt op 30 september.
- Toezegging: een zoeklocatie voor bedrijven bij een dorp bij Sneek staat op de kaart aan de verkeerde kant en wordt verplaatst naar de zuidzijde van de A7.
- De PvdA kondigde een amendement (wijzigingsvoorstel) aan om losse dorpsmolens weer toe te staan, en voorstellen over spoedmaatregelen voor het volle stroomnet en over de saneringsplicht bij middelgrote clusters.
- De SP werkt aan een amendement om kleine molens op erven bij meer sectoren op het platteland mogelijk te maken.
- De BBB wil een motie en amendement over Dokkum indienen en het geplande 380 kV-hoogspanningstraject in de POVI laten opnemen.
- Het CDA kondigde drie moties aan: over energiehubs, dorpen die meedoen in windparken en zonnepanelen op bijvoorbeeld parkeerplaatsen.
- De VVD heeft een amendement om de woningbouwpercentages uitdrukkelijk als indicatie vast te leggen.


