Wie in een Fries dorp een eigen windmolen wil, krijgt dat met de nieuwe provinciale omgevingsvisie niet voor elkaar. Die keuze zorgde op 23 september in de Statencommissie voor de meeste discussie. Ook ondernemers die last hebben van het volle stroomnet moeten wachten op nieuwe regels.
Waar het over gaat
De omgevingsvisie (POVI) is het plan waarin de provincie vastlegt hoe Fryslân de ruimte verdeelt voor wonen, natuur, bedrijven en energie. De commissie besprak twee hoofdstukken ('bewegingen'), nummer 3 en 4. De vierde gaat over een fossielvrije en circulaire samenleving.
- Het doeljaar voor die energievoorziening is 2050, met de focus op 2035.
- De Staten wordt gevraagd de omgevingsvisie uit 2020 in te trekken en de nieuwe visie vast te stellen.
Geen losse dorpsmolens meer
Volgens de POVI kiest de provincie voor grotere windparken bij elkaar en staat zij geen nieuwe losse dorpsmolens meer toe. Dorpen mogen wel meedoen in grotere windparken, zodat de opbrengst in de provincie blijft. De gedeputeerde (lid van het provinciebestuur) zei dat hij alle insprekers had gesproken, maar dat het college kiest voor evenwicht tussen economie en het landschap.
De PvdA wees op de energiecoöperaties en vrijwilligers die hadden meegewerkt aan onderzoek naar dorpsmolens, en op een eerder aangenomen motie om met dorpsmolens aan de slag te gaan. "Ik vraag me echt serieus af wat dit college daar is zitten doen"
. Ook het CDA had moeite: "Dat is een keuze waar wij het als CDA best lastig mee hebben"
.
De SP vroeg waarom kleine windmolens op het erf bij het ene bedrijf wel mogen en bij bijvoorbeeld een zorgboerderij niet.
Ondernemers zonder stroom
Volgens het CDA hebben bedrijven onder meer in Dokkum op korte termijn perspectief op duurzame energie nodig, om te voorkomen dat zij Fryslân verlaten omdat er geen energie is. Het CDA was blij dat er meer ruimte komt voor windmolens bij bedrijventerreinen: "Wij zijn als CDA heel blij dat de mogelijkheden daarvoor wat verruimd worden"
. Andere sprekers vonden dat het te lang duurt. De POVI heeft geen juridische werking voor burgers en bedrijven; die regels komen pas in de omgevingsverordening, na een apart energieprogramma.
- De startnotitie voor het energieprogramma komt volgens de gedeputeerde in februari.
- De POVI vraagt minimaal 60 procent lokaal eigendom bij zon-, wind- en opslagprojecten; de VVD vroeg waarom dat niet het landelijke percentage van 50 procent is.
- De gedeputeerde noemde de 60 procent een inspanningsverplichting, geen harde eis.
Wonen en vervoer
In de commissie werd gevraagd of de woningbouwpercentages per dorp een richtlijn zijn of een plafond. Het college bevestigde dat ze indicatief zijn; de VVD vindt dat te zwak opgeschreven. Ook vroeg de VVD waarom het zogeheten stomp-principe voor mobiliteit een uitgangspunt is als het niet strikt wordt toegepast, terwijl het grootste deel van Fryslân landelijk gebied is. Het college noemde het principe een denkwijze, geen vaste regel.
Aangekondigde voorstellen
- PvdA: amendement om losse dorpsmolens weer mogelijk te maken.
- PvdA: overweegt een voorstel voor windmolens op het erf bij bedrijven.
- BBB: motie en amendement om bedrijven in Dokkum aan stroom te helpen, en een voorstel over het geplande 380 kV-hoogspanningstracé.
- CDA: drie moties, onder meer over energiehubs en meedoen van dorpen aan windparken.
- VVD: amendement om de woningbouwpercentages duidelijker als richtlijn vast te leggen.
Wat lag er voor
- De commissie besprak de omgevingsvisie; er werd niet over gestemd.
- Toezegging: het college verplaatst op twee kaarten een fout ingetekende ster bij IJsbrechtum naar de zuidzijde van de A7, na een vraag van GroenLinks.
- Over de omgevingsvisie zouden de Provinciale Staten op 30 september besluiten.
