Geld dat de provincie heeft begroot voor wegen, vaarwegen en andere projecten is nog lang niet allemaal uitgegeven. Dat bleek op 16 september in de Statencommissie van Fryslân bij de bespreking van de tussentijdse financiële rapportage. Daarnaast begon de commissie aan de nieuwe omgevingsvisie, het plan voor de lange termijn over hoe de ruimte in Fryslân wordt gebruikt.
Tussenstand van de begroting
De bestuursrapportage (berap) laat zien hoe de provincie er na de eerste vijf maanden van 2026 voor staat. Provinciale Staten wordt gevraagd daar kennis van te nemen en een aantal begrotingswijzigingen vast te stellen.
De meeste kritiek ging over geld dat blijft liggen. Een commissielid sprak van een onderbesteding van bijna drieënzestig miljoen euro bij infrastructuur. Het college zei dat het om het openstaande saldo op 1 juni 2026 gaat en dat het streeft naar een saldo zo dicht mogelijk bij nul aan het eind van het jaar. De provincie is daarbij afhankelijk van anderen, zoals bedrijven die kabels en leidingen verleggen.
Meerdere fracties vroegen hoe het college gaat bijsturen en waarom zo vaak staat dat uitvoering "meer tijd dan verwacht"
vraagt. Het schuurde ook over de afspraak "eerst beleid, dan geld"
: bij twee onderwerpen, waaronder stikstof, is al geld opgenomen voor beleid dat de Staten pas in oktober bespreken. De gedeputeerde erkende dat dit niet goed was gegaan en zei dat het niet de bedoeling is dat het nog eens gebeurt.
- Infrastructuur: volgens het college geen onderbesteding maar het openstaande saldo op peildatum 1 juni 2026
- Gevraagd voor de FUMO (omgevingsdienst): negen ton per jaar structureel
- Bedrag voor projecten in Holwert: nog niet bekend, volgt als de doorrekening klaar is
- De provincie heeft op dit moment één trainee; de gedeputeerde noemde dat zelf te weinig
Vertrouwelijke stukken
Bij het vaste agendapunt over het IPO, het samenwerkingsverband van de provincies, vroeg een commissielid om de ambtelijke voorbereiding van overleg over stikstof openbaar te maken. Het college wil dat niet: de gesprekken met het kabinet zijn vertrouwelijk. De bouwstenen die het IPO vorig jaar vaststelde, zijn wel openbaar.
Nieuwe omgevingsvisie
De omgevingsvisie legt vast waar Fryslân op lange termijn naartoe wil, onder meer op wonen, energie, landbouw, landschap en mobiliteit. Dit was de eerste van vijf commissiebesprekingen; de inhoud komt de komende weken aan bod.
Veel vragen gingen over keuzes die de visie niet maakt. Fracties wilden weten waarom er geen rangorde tussen belangen is, hoe botsende belangen straks worden afgewogen en wat de landbouwhoofdstructuur oplost. Ook werd gevraagd hoe het voorzorgsbeginsel uit de Omgevingswet doorwerkt. Het college zei bewust geen rangorde te kiezen, omdat de afweging per gebied verschilt en in de latere uitvoeringsprogramma's plaatsvindt. Een fractie liet weten te overwegen een motie in te dienen voor een aparte waterhoofdstructuur.
Wat lag er voor
- Bestuursrapportage 2026: besproken, besluit volgt later in september in Provinciale Staten
- Omgevingsvisie: eerste algemene bespreking, vier inhoudelijke commissies volgen
- Toezegging: brief over de stand van zaken rond Boontjes
- Toezegging: overzicht van grondaankopen voor de busremise, voor zover dat gedeeld mag worden
- Toezegging: brief over de uitvoeringsprogramma's, de cyclus en het afwegingskader van de omgevingsvisie
