Hoe helpt Leiden inwoners met een uitkering, schulden of een zorgvraag? Daarover lieten ambtenaren zich op 8 oktober 2026 uitgebreid uit in de commissie Onderwijs en Samenleving. Er werd niets inhoudelijk besloten, maar raadsleden hoorden wel welke keuzes er de komende jaren aankomen.
Twee insprekers met een verzoek
Een medewerker van theater De Generator vertelde over het festival Arm, waar verhalen van Leidse horecamedewerkers op het toneel kwamen: lange diensten zonder pauze, intimidatie en angst om misstanden te melden. De inspreker kon naar eigen zeggen niet vinden waar je in Leiden arbeidsuitbuiting kunt melden.
- Voorstel 1: een gemeentelijk meldpunt voor misstanden op het werk
- Voorstel 2: onderzoek naar buitensporige inkomensverschillen, ook bij instellingen met publiek geld
- Voorstel 3: een prijs voor goede werkgevers
Daarna sprak stichting De Huiskamer, een sociaal café voor en door jongeren van 16 tot 30 jaar. De stichting zit op een tijdelijke plek en moet daar waarschijnlijk rond december weg. Mevrouw Joziasse (Partij voor de Dieren) vroeg of er al overleg met de gemeente is. Volgens de stichting verlopen de gesprekken constructief, maar is er nog geen concrete locatie.
Werk en inkomen
De afdeling Werk en Inkomen helpt inwoners van Leiden en Leiderdorp met een bijstandsuitkering en minimaregelingen. Ambtenaren lichtten ook het werkontwikkelbedrijf toe en een proef om asielzoekers die nog geen verblijfsvergunning hebben aan werk te helpen.
- Ongeveer 4.300 Leidenaren en Leiderdorpers krijgen hulp van de afdeling
- Proef werk vanuit het azc: doel 15 mensen per jaar, na één jaar zijn het er 39
- Social return (bedrijven die een gemeentelijke opdracht winnen moeten mensen met afstand tot werk inzetten) leverde in 2025 een maatschappelijke waarde van 2 miljoen euro op, ongeveer 150 plaatsingen
Armoede en schulden
Het armoedebeleid is bedoeld voor huishoudens met een inkomen tot 120 procent van het wettelijk sociaal minimum. Sinds 1 januari 2026 is er de Sleutelpas, met een tegoed voor school, sport en cultuur van kinderen. Raadsleden vroegen naar schulden bij jongeren. Volgens de afdeling komen jongeren onder meer door online gokken in de problemen; er komt een campagne gericht op jongeren. Mevrouw Van Hees (D66) vroeg naar de samenwerking met bewindvoerders. De ambtenaar zei dat de afspraken in het convenant voortaan strakker worden gecontroleerd, zodat bewindvoerders niet opnieuw door de mand vallen. Een vraag over anoniem melden van schulden neemt de afdeling mee; die mogelijkheid is er nu niet.
- Doelgroep: 11.300 inwoners, onder wie 1.900 kinderen
- De Sleutelpas bereikt 81 procent van de kinderen in de doelgroep
- Een nieuw beleidsplan armoede en schuldhulpverlening, opvolger van het huidige beleidsplan schuldhulpverlening, gaat naar verwachting in het najaar van 2027 naar de raad
- Een wachttijd bij het team Eerste Hulp bij Geldzorgen door zieke collega's is volgens de ambtenaar opgelost
Sociaal wijkteam en Wmo
Wie hulp nodig heeft om thuis te kunnen blijven wonen, zoals een traplift of huishoudelijke hulp, valt onder de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). De toegang loopt via het sociaal wijkteam. Het kabinet wil huishoudelijke hulp uit de Wmo halen; hoe dat uitpakt is volgens de ambtenaren nog onduidelijk.
- Ruim 6 miljoen euro subsidie per jaar voor het sociaal wijkteam
- Ongeveer 8.500 Wmo-cliënten in 2025
- Ongeveer 35 miljoen euro aan Wmo-maatwerk, exclusief verblijf en opvang
- Eigen bijdrage 2026: 21,80 euro per maand
Benoeming toezichthouder openbaar onderwijs
De raad benoemt de toezichthouders van PROO, de stichting voor openbaar basis- en speciaal onderwijs in Leiden en Leiderdorp. Per 1 juni 2027 komt een plek vrij in de auditcommissie voor financiën. Volgens het raadsvoorstel begint de opvolger eerder, zodat de vertrekkende toezichthouder kennis kan overdragen.
Wat lag er voor
- Benoeming van E. van Assen in de raad van toezicht van PROO per 15 oktober 2026: zonder opmerkingen als hamerstuk doorgestuurd naar de raad van 15 oktober
- Twee toezeggingen uit november 2024 over bijstandsformulieren en ondernemen vanuit de bijstand: volgens het voorstel afgedaan, zonder bezwaren uit de commissie
- Presentaties over werk en inkomen, armoede, schulden, inburgering en Wmo: alleen ter informatie
