Omdat het stroomnet vol raakt, kunnen nieuwe woningen en bedrijven niet altijd meer aangesloten worden. De gemeente Hoeksche Waard wil daarom via haar ruimtelijke regels meer sturen op energie. Op 22 september kreeg de gemeenteraad daar een kennissessie over. Besluiten werden er niet genomen.
Energie gaat voor bouwen
Kwartiermaker Marnix Brongers van het programma Energiesysteem van de Toekomst legde uit dat de gemeente het oude idee moet loslaten dat de stroom vanzelf volgt als je bouwt. "Dus je moet beginnen vanuit het idee dat het energiesysteem... structurerend is voor wat je wil doen en niet volgend op wat je wil doen, want dan ben je gewoon te laat"
, zei Brongers .
Volgens Brongers heeft de gemeente op grond van de Energiewet, de wet die de energiemarkt en de netbeheerders regelt, weinig in te brengen. "Als je in de energiewet kijkt en je... zoekt op gemeente of decentrale overheid dan staat daarachter bemoei je er niet mee"
, zei hij . De ruimte zit in de Omgevingswet. Via de omgevingsvisie en het omgevingsplan, de gemeentelijke regels voor wat waar mag, kan de gemeente bijvoorbeeld een vergunning eisen en eerst nagaan wat een project doet met het stroomnet.
- Sinds een voorbereidingsbesluit van voor de zomer hebben datacentra en batterijen groter dan één megawatt een vergunning nodig.
- Het programma heeft drie sporen: een beleidsnota/koersdocument, een omgevingsprogramma Energiesysteem van de Toekomst en uitvoeringsplannen per energiegebied.
- Het omgevingsprogramma dient ook als het warmteprogramma dat de wet verplicht; de wettelijke deadline daarvoor is 31 december 2027.
Haast met stroom voor woningbouw
Voor de korte termijn loopt de regeling "eerder aanvragen"
. Gemeenten kunnen daarmee bij netbeheerder Stedin capaciteit aanvragen voor de woningbouw van de komende 10 jaar; de datum daarbij is 1 oktober. "Dat moet nu, want als je het niet doet, heb je gewoon geen stroom"
, zei Brongers . Een garantie is het niet.
Een raadslid vroeg hoe de stroom wordt verdeeld tussen buurgemeenten. De Hoeksche Waard krijgt haar stroom uit onderstation Sterrenburg in Dordrecht, dat ook een deel van Dordrecht voedt. De netbeheerder werkt op volgorde van binnenkomst. De gemeente overlegt daarom met Dordrecht over de woningbouwplannen.
Vragen uit de raad
Een raadslid vroeg of de gemeente zelf zonnepanelen of accu's mag plaatsen. Dat mag, antwoordde Brongers; alleen regels stellen in het belang van het energiesysteem mag niet. E.H.W. Niedeveld (Lokalen Hoeksche Waard) vroeg naar Europese regels voor energiegemeenschappen: groepen inwoners, bedrijven of gemeenten die samen stroom opwekken en delen.
Het schuurde even toen een raadslid vroeg of de planning nog haalbaar is, omdat het vierde kwartaal van 2026 bijna begint. De voorzitter wilde de avond niet te politiek maken en vroeg om een puur technisch antwoord. Brongers antwoordde dat de verkiezingen, het besluit over datacentra en het werk aan "eerder aanvragen"
vertraging gaven. Daarom staat er "concept" boven de planning.
Wat lag er voor
- Een presentatie over het programma Energiesysteem van de Toekomst; er is niets besloten.
- De beleidsnota/koersdocument komt later ter besluit naar de gemeenteraad.
- Het omgevingsprogramma stelt het college vast; de raad wordt daarover geïnformeerd.
- De gemeente kijkt nog of de raad vooraf richting kan geven, bijvoorbeeld met een uitgangspuntennotitie.
