Buren hield in 2022, 2023 en 2024 geld over. De Rekenkamer Rivierenland zocht uit hoe dat komt en gaf de gemeenteraad op 6 oktober tips om beter grip te houden op de begroting. Voor inwoners gaat het om de vraag of de raad keuzes zoals bezuinigingen maakt op basis van een realistisch financieel beeld.
Wie is de rekenkamer
Een rekenkamer onderzoekt onafhankelijk of gemeentelijk beleid doet wat het moet doen en wat het kost. Buren deelt die sinds 1 januari 2024 met Culemborg en West Betuwe; sinds 1 januari 2025 doet West Maas en Waal mee. De rekenkamer kiest zelf wat ze onderzoekt en geeft alleen advies. "Wij willen ook absoluut niet op de stoel van de raad zitten"
, zei voorzitter Dijk .
- Ambtelijke ondersteuning: 16 uur per week, voor acht lopende onderzoeken
- Onderzoek naar ondermijning in Buren: presentatie verwacht in november of december
- Onderzoek zorgfraude: landelijk rapport met deel over Buren volgend voorjaar
Waarom bleef er geld over
Het rapport gaat over onderbesteding: geld dat wel begroot is maar niet wordt uitgegeven. Volgens de aanbiedingsbrief is het onderzoek gedaan omdat raadsleden bij de jaarrekening vaak verrast worden door grote overschotten, terwijl de begroting nog een tekort leek te hebben.
De belangrijkste oorzaak: geld van het Rijk komt vaak pas laat in het jaar binnen en is dan niet meer uit te geven. Daarnaast zijn er te weinig ambtenaren, lopen bouwprojecten vertraging op en ramen gemeenten hun eigen inkomsten zoals leges voorzichtig. In Buren lagen de loonkosten, behalve in 2017, onder de begroting, terwijl er meer externe krachten werden ingehuurd dan begroot. Volgens de presentatie sloeg het beeld in 2025 om naar een serieus tekort.
- Onderzochte periode: 2017 tot 2024
- Deelnemers landelijk: 138 gemeenten, 6 provincies, 10 waterschappen
- Personeelsbezetting Buren 2024: 95,9%
- Externe inhuur Buren: 31,0% van de loonkosten
Waar het schuurde
Het college liet de rekenkamer weten dat het rapport geen aanleiding gaf tot opmerkingen. J.K. van Blijderveen (VVD) miste een inhoudelijke reactie: "Maar het is wel iets wat ik nu vanavond en ook in de reactie vanuit het college gewoon mis"
. Hij wil weten wat het college intern al in gang heeft gezet. De rekenkamer wees erop dat in de presentatie van de wethouder van Financiën eerder die avond stond dat het college de aanbevelingen overneemt, en raadde de raad aan te vragen welke.
De wet verplicht het college om jaarlijks te melden wat het met rekenkameradviezen heeft gedaan. J.J. van Kats (D66), lid van de Raad van Advies van de rekenkamer, zei daarover: "Ik kan me nog niet goed herinneren dat we dat al een keer gedaan hebben"
.
Wat lag er voor
- Kennismaking met de rekenkamer; er is niets besloten
- Rapport over onderbesteding, ter informatie
- Advies: vraag bij nieuwe plannen of uitvoering dit jaar haalbaar is
- Advies: vraag bij extra geld of het dit jaar nog kan worden besteed
- Advies: vraag inzicht in formatie, bezetting, inhuur en ziekteverzuim
- Advies: wees kritisch op ramingen van belastingen, leges en huren
- Advies: vraag actief naar vertraging bij investeringen
