De accountant die de jaarrekening van West Betuwe controleert, gaat in 2026 extra kijken naar hoe de gemeente vermoedens van misbruik van bijvoorbeeld bijstand of jeugdzorg aanpakt. Dat bleek op 14 oktober in de auditcommissie, die de controle op de gemeentefinanciën volgt. Ook kwam "dynamisch begroten"
aan bod: een nieuwe manier om te kiezen welke plannen geld krijgen.
Auditplan 2026
Accountantskantoor Deloitte lichtte zijn auditplan toe: de aanpak van de controle van de jaarrekening 2026. Extra aandacht gaat naar de grondexploitaties, zoals bouwgrondproject Hondsgemet-Noord, waar nog veel kosten en opbrengsten onzeker zijn, en naar het vertrek van Tiel uit de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie BWB.
Commissieleden wilden twee extra speerpunten. De aanleiding voor het eerste was de toeslagenaffaire: hoe voorkomt de gemeente dat inwoners onterecht als fraudeur worden behandeld, en hoe pakt ze echt misbruik aan? Het tweede is het vier-ogen-principe: controleert steeds een tweede medewerker de belangrijke handelingen? Ruben van den Bogaard (CDA) wees op de grote belangen, in geld en bij bestemmingsplannen. Of externe inhuur doelmatig is, kan de accountant volgens Deloitte niet controleren; dat past eerder bij de rekenkamer.
- Materialiteit 2026, de foutmarge waarbinnen de jaarrekening nog wordt goedgekeurd: € 3.600.000 (2025: € 3.300.000)
- Rapportagedrempel: in het plan staat € 180.000, maar dat is volgens Deloitte een fout; het blijft 100.000, zoals de raad eerder vaststelde
- Nieuwe eindverantwoordelijke accountant: Bob Leeuwenkamp
Dynamisch begroten
Monique de Moedt legde namens de ambtelijke organisatie uit waarom de gemeente dit gaat doen. De begroting laat weinig ruimte, maar bij de jaarrekening blijft telkens weer geld over. Tegelijk is er te weinig geld voor alle plannen uit het coalitieakkoord. "Want het aantal wensen overstijgt nog steeds de beschikbare middelen"
, zei ze . Plannen zonder geld komen op een lijst en krijgen alsnog geld als er iets overblijft. De spelregels moeten uiterlijk bij de volgende perspectiefnota klaar zijn, het stuk waarin de raad de grote lijnen voor de begroting vastlegt.
Rein-Aart van Vugt (Deloitte): "Je programmeert meer doelen dan dat je in feite kunt betalen"
. De raad moet volgens hem snel horen als het college geld naar een ander plan verschuift. Van den Bogaard: "Ik denk dat het inderdaad vooral belangrijk is dat we het juiste proces bewandelen"
.
- Uit geld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen bleef eerder drie miljoen over; dit jaar wordt 1,8 miljoen verwacht
- Die overschotten worden kleiner, omdat de regeling verandert
Financiële verordening
De financiële verordening bevat de spelregels voor begroting en controle. Ze wordt herzien. Een knelpunt dat genoemd werd: omdat de raad het eigen inkoopbeleid zelf vaststelt, tellen afwijkingen daarvan mee bij de controle op rechtmatigheid. Daardoor scoort West Betuwe relatief veel fouten bij aanbestedingen. Moet een wijziging al gelden voor de volgende jaarrekening, dan is uiterlijk in juni een besluit nodig.
Rekenkamer
De rekenkamer doet mee aan een onderzoek in 140 gemeenten naar fraude in de sociale zekerheid; het rapport volgt komend voorjaar. Een rapport over onderbesteding, geld dat begroot is maar niet wordt uitgegeven, gaat al vóór de begrotingsbehandeling naar de raad, nog zonder reactie van het college.
Wat is er besloten
- Agenda en verslag van 17 juni zijn zonder opmerkingen vastgesteld
- Extra speerpunten voor de accountant: het misbruikbeleid en het vier-ogen-principe
- De voorzitter en commissielid Van Rossum (ChristenUnie) gaan de financiële verordening doorlichten en komen in januari terug
- De rechtmatigheidstoets gaat van de agenda van 13 januari, omdat die vorig jaar al is toegelicht
- Een cursus overheidsfinanciën voor de hele raad gaat naar de agendacommissie, die in het voorjaar een moment zoekt
