Theater vanaf 2,50 euro, gratis concerten in monumenten en straks meer plekken voor jongeren dichter bij huis: dat zijn de projecten die West Betuwe samen met zeven andere gemeenten betaalt via het cultuur- en erfgoedpact. Op 12 oktober lieten de makers in de raadzaal zien wat het pact doet. Het was een beeldvormende bijeenkomst: raadsleden krijgen dan uitleg en stellen vragen, maar besluiten niets.
Wat is het pact?
Het pact is een samenwerking van acht gemeenten op het gebied van cultuur en erfgoed. De gemeenten leggen er elk geld in, de provincie legt er geld bij. Wethouder C.A. de Jong (Dorpsbelangen), die cultuur en erfgoed in zijn portefeuille heeft, opende de avond. Hij zei dat je ziet "dat cultuur verbindt en cultuur ook over de portefeuilles heen gaat"
. Over zijn bezoeken aan projecten zei hij: "En je ziet dat het mensen verbindt, dat mensen elkaar ontmoeten en dat het dus echt een bijdrage levert aan onze samenleving"
.
- Acht gemeenten doen mee, volgens de coördinatoren nu voor het eerst allemaal als gelijkwaardige deelnemers
- De provincie geeft deze periode extra geld, dat naar het theaterprogramma STIP gaat
Theater voor wat je kunt betalen
STIP is een theaterprogramma waarbij bezoekers zelf bepalen wat ze betalen ("Pay What You Can"
). Doordat de theaters samenwerken, kunnen ook kleine zalen voorstellingen halen die anders te duur zijn, zoals prikkelarme voorstellingen of voorstellingen met een tolk. Er is ook een versie voor basisscholen.
- Vierde seizoen, meer dan 100 voorstellingen
- Toegang vanaf 2,50 euro bij 7 theaters in de regio
- Theaters van 80 tot 800 stoelen
- Vorig jaar deden 4900 basisschoolleerlingen mee, volgens de coördinatoren bijna 50% van alle leerlingen in de regio
Concerten, verhalen en routes
Muzikale Monumenten biedt in september gratis concerten op erfgoedlocaties. Met het project Sprekende herinneringen nemen zogeheten verhalenvangers interviews af met mensen uit de regio over hun herinneringen. Die verhalen worden ook gebruikt voor theatervoorstellingen. Op bestaande routes komen luisterverhalen, die ook op een digitale kaart staan. Verder is er een mobiele tentoonstelling, die bijvoorbeeld naar zorghuizen of een gemeentehuis kan, en een kinderboek met lesbrieven.
- Muzikale Monumenten bestaat sinds 2012; 4 weekenden, 13 erfgoedlocaties, 26 optredens
- 61 verhalen staan online, de podcast heeft 14 afleveringen
- De voorstellingen op basis van de verhalen gaan in 2027 spelen
- Het kinderboek bevat acht historische verhalen uit de regio
Plekken voor jongeren
Jongeren zeggen vaak dat er weinig te doen is. Daarom loopt tot eind 2027 een onderzoek naar zogeheten broedplaatsen: plekken waar jongeren zelf aan kunst en cultuur werken. Het pact wil daarbij samen met jongeren activiteiten opzetten in bestaande dorpshuizen, bibliotheken en multifunctionele centra. Als voorbeeld vertelden twee jongeren over Podium Pioniers in Culemborg.
Er kwamen kritische vragen. Een raadslid uit Buren wees erop dat er in die gemeente, vooral 's avonds, geen openbaar vervoer is, waardoor jongeren grote plekken niet kunnen bereiken. Een ander waarschuwde dat het geen plek voor "de happy few"
mag worden. De coördinatoren antwoordden dat ze bewust in de kernen willen werken en erkenden dat het tijd kost om alle jongeren te bereiken.
- Doel: voor 90% van de jongeren een plek binnen een half uur fietsen
- Podium Pioniers heeft inmiddels meer dan 50 deelnemers en draait bijna anderhalf jaar
Zichtbaarder worden
Het pact werkt vooral op de achtergrond. Gemeenten krijgen een online omgeving met kant-en-klare communicatie per project en achteraf cijfers over het bereik.
- Vaste voorbereidingstijd van twaalf weken per project
Wat lag er voor
- Een presentatie over het cultuur- en erfgoedpact; er is niets besloten
- Een raadslid uit Buren vroeg aandacht voor de bereikbaarheid van jongerenplekken zonder openbaar vervoer in de avond
