Wie in Landgraaf een pand verkoopt waar een voorkeursrecht op rust, moet het eerst aan de gemeente aanbieden. Het college wil dat recht zelf kunnen intrekken zodra de gemeente zo'n pand heeft gekocht, zonder steeds langs de gemeenteraad. In de commissie Ruimtelijke Ontwikkeling & Economie van 16 september 2026 wilden raadsleden vooral weten hoe zij dan nog meekijken.
Wat is een voorkeursrecht?
Met een voorkeursrecht legt de gemeenteraad vast dat de gemeente als eerste mag kopen als een eigenaar in een bepaald gebied verkoopt. Heeft de gemeente een pand gekocht, dan moet het voorkeursrecht nog worden doorgehaald in het kadaster. Dat mag het college volgens het voorstel voortaan zelf doen.
- Onderwerp: raadsvoorstel 56, intrekken en vervallen van voorkeursrechten
- Portefeuillehouder: wethouder Smeets (CDA)
Controle door de raad
De heer Wetzels (OPL/EENLandgraaf) vond de voorwaarde dat een publiek belang "op een andere duurzame manier verzekerd"
is vrij algemeen. "Hoe gaat de raad achteraf controleren waarom het college heeft besloten om het voorkeursrecht in te trekken als er vooraf geen duidelijke afspraken of criteria zijn vastgesteld?"
, vroeg hij . Een raadslid van PRO vond dat de raad zich met een mandaat zonder einddatum "politiek buitenspel"
zet en vroeg om een einddatum en een raadsinformatiebrief binnen twee weken.
Wethouder Smeets zei dat het college geen bevoegdheden van de raad naar zich toe wil trekken. De raad stelt het kader al vast bij het vestigen van een voorkeursrecht, en aankopen staan in de bestuursrapportages die de raad in ieder geval twee keer per jaar krijgt. Hij bood aan daarin voortaan te melden dat het college van plan is het voorkeursrecht in te trekken. "Het mandaat om het in te trekken, dat gebeurt natuurlijk alleen op het moment dat er een aankoop gerealiseerd is"
, zei Smeets . Op de vraag naar de raadsinformatiebrief antwoordde hij: "Dus de antwoord is ja"
.
Moeilijke taal en brieven aan bewoners
De heer Heuvelmans (GBBL) had moeite met de voorstelzin van elf regels. "Ik heb hem echt drie keer moeten lezen om hem goed te begrijpen"
, zei hij . De wethouder gaf hem gelijk.
Mevrouw Haex-Hulscher (Fractie Haex) vroeg of bewoners een begrijpelijke brief krijgen als een voorkeursrecht vervalt. Volgens de wethouder heeft het intrekken geen brief aan de perceeleigenaar tot gevolg, omdat de gemeente nu zelf eigenaar is. Het voorstel betreft uitsluitend aangekochte panden; op de overige percelen blijft het voorkeursrecht gelden.
Hoe lang geldt een voorkeursrecht?
Op een vraag van Heuvelmans legde een ambtenaar uit hoe lang het voorkeursrecht kan doorlopen:
- eerst 3 jaar
- na opname in een omgevingsvisie of omgevingsprogramma nog eens 3 jaar
- na opname in een omgevingsplan nog 5 jaar, eenmalig te verlengen met 5 jaar
- in totaal
"ongeveer maximaal 16 jaar"
Wat lag er voor
- Agenda en besluitenlijst zijn zonder opmerkingen vastgesteld; er sprak geen inwoner in.
- Raadsvoorstel 56 gaat als bespreekstuk naar de raad, niet als hamerstuk (zonder debat): één fractie wil het nog bespreken omdat haar fractievoorzitter op vakantie was.
- Die fractie laat op tijd weten of het toch een hamerstuk kan worden.
- De wethouder zegde een raadsinformatiebrief toe en bood melding in de bestuursrapportage aan.
