Boeren en bewoners in de Vijfheerenlanden krijgen een nieuw peilbesluit. Dat is de afspraak over hoe hoog het water in sloten en vaarten staat. Het algemeen bestuur van Waterschap Rivierenland stemde er maandag 28 september mee in. Ook gaat het waterschap samen met andere waterschappen een coöperatie oprichten voor het bouwen van zuiveringen.
Nieuw peil voor de Vijfheerenlanden
Het oude peilbesluit is van 2013. Op veengrond zakt de bodem, en het water zakt meestal mee. Volgens het voorstel volgt het nieuwe peil gemiddeld circa 66% van die bodemdaling. Het bestuur had eerder 75% als streefwaarde gesteld. In de zomer mag het water tot 10 centimeter boven het peil staan. Zo blijft er meer water in het gebied en droogt het veen minder uit, waardoor er minder CO2 vrijkomt.
- Voorbereidingskrediet: € 25.000
- Geraamde kosten van de maatregelen: € 1.515.000
- Berekende afname CO2-uitstoot: 19,7% ten opzichte van 2013
- Ingediende zienswijzen: 13
- Uitvoering gepland in 2027 en 2028
Hier schuurde het. In 2024 vroeg het bestuur om het grondwater waar mogelijk op te trekken tot in de kleilaag boven het veen. Dat is niet overgenomen, omdat de schade door natte grond voor de landbouw te groot zou worden. "Kortom, een unaniem aangenomen motie is niet uitgevoerd"
, zei L.A. Jackson (Partij voor de Dieren) . Partij voor de Dieren, Water Natuurlijk en AWP dienden een motie in. Die vroeg het college om met de provincie Utrecht, De Stichtse Rijnlanden en de gemeenten afspraken te maken over de toekomst van het gebied, met hulp aan ondernemers bij omvorming of uitkoop.
Heemraad C. Romijn wees op een taskforce voor het veenweidegebied die al met de provincie Utrecht is opgezet, en zei de motie niet te kunnen ondersteunen. J. van Lent (Ongebouwd) steunde de motie niet: "een broedende kip moeten we niet storen"
. De indieners trokken de motie in. Romijn zegde toe het gesprek met het bestuur aan te gaan als het bestuur het onderwerp op de eigen agenda voor de lange termijn zet.
Samen bouwen aan zuiveringen
Sinds 2015 werken waterschappen samen aan vaste bouwstenen voor zuiveringsinstallaties onder de naam Verdygo. Volgens het voorstel wordt dat nu een coöperatieve vereniging die zelf contracten kan sluiten. Alle fracties die het woord voerden steunden het.
- Jaarlijkse bijdrage in 2026: € 25.000
- Deelnemers: negen waterschappen
- Beoogde oprichting: rond 15 oktober 2026
Onderzoek naar zuivering Nijmegen
Het bestuur gaf geld voor onderzoeken in de waterketen, onder meer naar de zuivering in Nijmegen. E.C. Peek (BBB) vroeg of de uitkomsten nog actueel zijn als de aanpassing van de zuivering nog op zich laat wachten. G.A. van der Wedden (AWP) vond het vreemd dat tekeningen en gegevens van de installatie nog bij elkaar gezocht moeten worden: "Want ik vind dit best wel schokkend"
. Uit de schriftelijke antwoorden blijkt:
- Actualiseren gegevens installatie: € 100.000
- Afweging bouwvarianten: € 100.000
Droogte houdt aan
Heemraad E. Groenenberg meldde dat twee grote gemalen die water het gebied in pompen weer zijn uitgevallen door de lage waterstanden. Rivierenland is een van de twee waterschappen in Nederland die voor de droogte nog zijn opgeschaald (fase 1). Meerdere fracties bedankten de medewerkers voor hun inzet deze zomer.
Wat is er besloten
- Peilbesluit Vijfheerenlanden vastgesteld met 27 stemmen voor en 2 tegen.
- Motie over de toekomst van het veengebied ingetrokken.
- Oprichting van en deelname aan de coöperatie Verdygo aangenomen, zonder stemming.
- Krediet voor onderzoeken in de waterketen aangenomen, zonder stemming.
- Hamerstukken 10 tot en met 20 aangenomen, waaronder het peilbesluit Quarles van Ufford en een krediet voor de biogasverwerking van de zuivering in Nijmegen.
