Het water in Friesland is de afgelopen jaren helderder geworden, met meer planten en vissen. Toch haalt Wetterskip Fryslân de Europese einddoelen nog niet, en de volgende ronde wordt zwaarder: PFAS en medicijnresten gaan meetellen. Extra zuivering van rioolwater vraagt volgens het dagelijks bestuur forse investeringen; in het stuk staat "honderden miljoenen"
.
Nieuw plan voor schoon water 2028 tot 2033
Het algemeen bestuur besprak de ontwerpnota voor de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Europese wet die eist dat oppervlaktewater schoon en gezond is. De nota blikt terug op de periode 2022 tot 2027 en bevat de maatregelen voor 2028 tot 2033. Het waterschap kiest zelf welke maatregelen het neemt, maar moet alle realistische maatregelen inzetten om de doelen te halen. Het accent verschuift van inrichten naar beheren en vasthouden wat bereikt is.
De dagelijks bestuurder legde uit waarom het resultaat dubbel is. Europa rekent met "one-out, all-out"
: scoort één onderdeel van een waterlichaam rood, dan is het eindoordeel rood. Voor doelen die niet gehaald zijn, doet het waterschap een beroep op uitzonderingen, bijvoorbeeld omdat vissen meer tijd nodig hebben om terug te komen of omdat verboden stoffen nog in de bodem zitten.
- 96 procent van de losse meetwaarden is gehaald
- In de 24 KRW-waterlichamen wordt het einddoel niet gehaald
- In beken is de temperatuur in twintig jaar anderhalve graad gestegen, het zuurstofgehalte gaat achteruit
- Het schrappen van een half miljard euro, waar een fractie naar vroeg, heeft volgens het dagelijks bestuur geen effect op het waterschap
Nieuwe stoffen en dure zuivering
Er komen zeer zorgwekkende stoffen bij op de lijst waaraan het waterschap moet voldoen, zoals PFAS en medicijnresten. Die zitten nu al in het Friese water. Een deel komt via rioolwaterzuiveringen (rwzi's), een deel komt rechtstreeks in het water. Een extra zuiveringsstap, een zogeheten vierde trap, is niet in het budget van de nota opgenomen.
Hier schuurde het. De BBB wees erop dat het waterschap wel een beroep doet op "disproportionele kosten"
van rwzi-maatregelen, dus een inschatting heeft. Het waterschap hoopt dat producenten van medicijnen en cosmetica gaan meebetalen, maar die Europese regeling (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) staat op losse schroeven. Meerdere fracties vroegen om inwoners beter voor te lichten over wat ze kopen; volgens het dagelijks bestuur gebeurt dat al.
- Kosten voor rwzi's: in het stuk omschreven als honderden miljoenen
- Het algemeen bestuur hoort eind dit jaar of begin volgend jaar meer over die kosten
Boeren en het Rijk
Voor de uitstoot uit de landbouw (agrarische emissies), waaronder voedingsstoffen (nutriënten), is het Rijk verantwoordelijk. Het achtste actieprogramma Nitraatrichtlijn van het Rijk komt pas rond 1 juli volgend jaar; volgens het dagelijks bestuur is dat erg laat en zet het de doelen onder druk. Het waterschap wil doorgaan met DAW, een samenwerking van provincie, waterschap en landbouworganisaties voor maatregelen die verder gaan dan de wet vraagt, maar wacht op duidelijkheid over landelijke subsidie.
De CDA-fractie en de BBB vonden het lastig dat het geld nu al vastligt voor de perspectiefnota, het stuk waarin het bestuur later alle uitgaven afweegt. Het dagelijks bestuur antwoordde dat dit deel wettelijk verplicht is. Het waterschap overlegt bij nieuwe oevers standaard met sportvissers over een plek om te vissen. De Partij voor de Dieren wil een debat als daar voorzieningen voor de hengelsport uit voortkomen.
Wat lag er voor
- Ontwerp KRW-nota 2028-2033 besproken; er is nog niets besloten
- Het stuk wordt een bespreekstuk, geen hamerstuk (een stuk dat zonder debat wordt afgehandeld)
- Toezegging: landbouw wordt toegevoegd aan de opsomming van belangen van schoon water
- Onduidelijke verwijzingen naar factsheets worden nagekeken
- Er volgt nog een inspraakronde; volgens de heer Hoogterp komen reacties daaruit bij het nieuwe bestuur na de verkiezingen van 17 maart volgend jaar
