Wie bij Waterschap Drents Overijsselse Delta een vergunning aanvraagt, betaalt daar nu niets voor: alle inwoners betalen via de waterschapsbelasting mee. Op 8 september sprak het algemeen bestuur over de vraag of aanvragers van grote, ingewikkelde vergunningen voortaan leges moeten betalen, een vergoeding voor het behandelen van de aanvraag. Er is nog niets besloten; het dagelijks bestuur komt later met een voorstel.
Drie richtingen
Twee jonge medewerkers, Anne-Fleur Elsenaar en Stan Pol, deden het onderzoek Het Water, de Vergunning en de Rekening. Dat onderzoek kwam er na een motie uit 2024. Het rapport beschrijft drie wegen:
- Variant 0: alles blijft zoals het is, vergunningen blijven gratis.
- Variant 1: de aanvrager betaalt naar de omvang van het werk, zoals andere waterschappen al doen.
- Variant 2a: wie een complete en goed voorbereide aanvraag indient, betaalt minder.
- Variant 2b: wie met een project meer risico of schade voor het watersysteem veroorzaakt, betaalt meer.
Volgens het rapport past geen enkel ander waterschap of gemeente variant 2a of 2b toe. In een benchmark van zeven waterschappen lopen de tarieven voor zeer complexe aanvragen op tot €57.000 – €73.000+.
Wat kost vergunningverlening?
Over de kosten ging het even mis. Eerst noemden de onderzoekers 600 vergunningen per jaar van elk ongeveer 20.000 euro. Na de pauze corrigeerde Stan Pol dat aantal:
- ongeveer 20.000 euro kosten per complexe vergunning;
- 100 complexe vergunningen per jaar;
- samen ongeveer 2 miljoen euro aan kosten;
- netto saldo in een middenscenario: iets minder dan 500.000 euro.
De bonussen in variant 2a zijn volgens de onderzoekers symbolisch: voor een inwoner hooguit enkele tientjes. Uit de zaal kwam de vraag of mensen die moeite hebben met formulieren daardoor niet benadeeld worden.
Fracties kiezen verschillende wegen
Water Natuurlijk, dat de motie indiende, wil met de klassieke variant 1 starten en externe advieskosten volledig doorberekenen. "Ons advies is eigenlijk van, ga eerst lopen en ga daarna pas rennen"
, zei de woordvoerder van Water Natuurlijk . Na twee jaar wil de fractie evalueren.
De Partij voor de Dieren ging verder: "Wij zijn eigenlijk voor variant 2b"
, zei de woordvoerder . Wie het watersysteem meer belast, moet meer betalen. De ChristenUnie wil 2b laten onderzoeken, maar vroeg of dat juridisch wel mag.
De BBB wil niets veranderen. "En die keuze is wat ons betreft niveau nul op dit moment"
, zei de woordvoerder van de BBB . De fractie wees erop dat de deregulering nog niet is afgerond en wil bij grote en complexe projecten via anterieure overeenkomsten de kosten doorberekenen.
SGP, Ongebouwd en CDA willen alleen leges voor grote en complexe aanvragen, zoals nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen. Kleine aanvragen zouden een melding moeten worden, waarvoor geen vergunning nodig is. Een andere fractie wil met 2a beginnen en pleitte voor één landelijke legeslijn voor alle waterschappen. Daarover kwam weerwoord: een ingreep in het water kan per gebied heel verschillend uitpakken.
Wat lag er voor
- Een opiniërende bijeenkomst over leges: er is niet gestemd en niets besloten.
- De portefeuillehouder neemt de reacties mee in een verdere uitwerking, die rond november besproken kan worden.
- Volgens de uitnodiging wordt die uitwerking de basis voor een beleidsvoorstel, waarover het algemeen bestuur later besluit.
