Kerkrade zet de komende jaren de omgevingsvisie, het plan voor de stad tot 2050, om in programma's en regels. Inwoners gaan daar uiteindelijk van merken wat er bij hen in de straat mag en hoe pleinen, straten en bedrijventerreinen worden ingericht. In een informatiebijeenkomst op 17 november legden ambtenaren aan de gemeenteraad uit hoe dat werkt.
Van visie naar regels
Wethouder Nicolle Heijltjes (Burgerbelangen) opende: "Een visie alleen verandert nog niets."
En: "Het wordt pas concreet als we haar vertalen naar die kerninstrumenten."
Volgens de presentatie wil de visie onder meer minder sociale huur, pleinen die nu vooral parkeerplaats zijn omvormen tot groene ontmoetingsplekken en historische linten, oude straten die de wijken verbinden, ombouwen tot fietsstraten waar de auto te gast is.
- Omgevingsvisie vastgesteld door de raad op 4 november 2025
- Aandeel sociale huur nu 46%
- Doel: 20% minder verharding in 2050
- Cijfers worden ten minste elke 4 jaar gemonitord
Op de vraag waarom Kerkrade landelijk zo slecht scoort op fietsgebruik, zei een ambtenaar dat de gemeente naar de reden alleen kan gissen; het fietsgebruik wordt wel gevolgd, en blijft het laag, dan kan alsnog worden gekeken waar dat aan ligt.
Programma's en één omgevingsplan
Programma's zijn uitvoeringsplannen per thema of gebied; het college stelt ze vast. Het omgevingsplan bevat de regels voor wat waar mag en wordt door de raad vastgesteld. Nu bestaat het uit regels van het Rijk, oude bestemmingsplannen en losse verordeningen. Uiterlijk in 2032 moet dat één nieuw plan zijn.
- Programma Groen, natuur en landschap: 2026/2027
- Programma Water en klimaatadaptatie: 2026/2027
- Programma Kerkrade-Oost: 2026/2027
- Volkshuisvestelijk programma: 2027
- Nu ongeveer 25 bestemmingsplannen en bijna 60 lokale verordeningen
- Plannen die naar de raad komen: Kaffebergsweg, Vincent van Goghplein, Tuincentrum Peschen, Akerstraat/Carboonplein
Wie wil afwijken van het omgevingsplan, vraagt een BOPA aan: een vergunning voor één project buiten de regels om. Bij sommige projecten mag de raad daarover advies geven, zoals windturbines, zonnevelden en binnenstedelijke bouwplannen van meer dan 50 woningen.
Vergunningsite lastig
Een aanwezige vond de landelijke website voor vergunningen ondoordringbaar, ook voor een kleine verbouwing; sommige inwoners stoppen met hun aanvraag. Een ambtenaar gaf toe dat ook ambtenaren er moeilijk doorheen komen en noemde het landelijke systeem een gedrocht. Inwoners die vastlopen, kunnen contact opnemen met het klantcontactcentrum van de gemeente.
Geen vast afwegingskader
Bij de vaststelling van de visie nam de raad een motie aan die vroeg om een kader: wanneer gaat groen voor, wanneer parkeren of spelen? De ambtenaren probeerden in de zomer zo'n kader te maken, maar dat lukte niet: elke plek vraagt maatwerk. Zij zien de visie, de wettelijke toets op een evenwichtige verdeling van functies over locaties en de nieuwe programma's als kader.
Daar schuurde het. Een van de indieners wilde voorkomen dat de raad na een jaar besluiten alleen op parkeren of alleen op speelplekken heeft ingezet. In de discussie werd voorgesteld de voortgang jaarlijks in de begroting of bestuursrapportage op te nemen. Meerdere raadsleden vonden eens in de vier jaar monitoren te lang. Namens het college werd gezegd dat kortere monitoring kan, maar dat raad en college eerst samen moeten afspreken waarop.
Wat lag er voor
- Uitleg over omgevingsvisie, programma's, omgevingsplan en vergunningen; er werd niets besloten
- Toelichting op de aangenomen motie over een afwegingskader voor de openbare ruimte; een algemeen kader komt er volgens de ambtenaren voorlopig niet
- Afspraak over vaker monitoren is nog niet gemaakt; het college wil daarover met de raad in gesprek






