Waterschap Vechtstromen wil anders gaan werken, omdat de kosten en de waterschapsbelasting volgens eigen berekeningen substantieel stijgen. Het algemeen bestuur (AB) kreeg op 7 oktober uitleg over een inspiratieboek met drie mogelijke richtingen. Welke kant het opgaat, kiest het nieuwe bestuur. Inwoners, boeren en bedrijven gaan dat volgens het boek merken, welke richting het ook wordt.
Waarom het waterschap wil kiezen
Volgens het inspiratieboek kan het waterschap niet meer elk probleem oplossen met extra maatregelen, nieuwe infrastructuur of extra geld. Het boek noemt droogte, wateroverlast, PFAS en medicijnresten in het water, groei van steden en een krappe arbeidsmarkt. In 2026 lag de scheepvaart op het Twentekanaal voor het eerst stil door lage waterstanden in de IJssel.
Het verdiepend document laat zien wat dat kost. De lastendruk is wat een huishouden of bedrijf gemiddeld aan waterschapsbelasting betaalt.
- Begroting 2026: € 241 miljoen, waarvan € 192 miljoen uit waterschapsbelasting
- Gemiddelde stijging lastendruk 2026: 8,2%
- Opgetelde stijging tot en met 2035 volgens een
"zeer hoogover"
schatting: 130% - Twentse Stedenband tot 2050: 100.000 inwoners en 80.000 woningen erbij; Emmen circa 10.000 extra woningen
Drie richtingen
De compacte richting houdt de lasten zo laag mogelijk: het waterschap doet alleen zijn wettelijke taken (dijken, waterpeil, zuivering van rioolwater) en laat meer over aan inwoners en bedrijven, die dan ook meer risico dragen. De transformatieve richting gaat voor een toekomstbestendig watersysteem en een herinrichting van de ruimte, met het waterschap als regisseur. De ondernemende richting wil via innovatie, samenwerking en nieuwe verdienmodellen meer investeringsruimte vinden en zo de lasten beperken.
Een toelichter vanuit de ambtelijke organisatie zei dat elke richting gevolgen heeft: "we kunnen niet blijven werken zoals we het altijd deden"
. Het nieuwe bestuur hoeft niet één richting te kiezen: "Het is niet het advies kies nou een van de drie"
. Wel mag het niet alleen de aantrekkelijke onderdelen uitkiezen; de lastige keuzes horen erbij.
- Start traject: 2025
- 8 april: AB-leden bouwden 12 kijkrichtingen, daarna teruggebracht tot 5 combinaties en uiteindelijk 3 richtingen
- Advies aan het nieuwe bestuur: neem het eerste jaar de tijd en werk de keuzes uit in een routekaart
Waar het schuurde
Meerdere fracties twijfelden of een nieuw bestuur genoeg heeft aan het boek. Het fractielid van de AWP vroeg zich af hoe deze drie richtingen tot stand kwamen en zag ook andere mogelijkheden. Hij vreesde dat een keuze uit een boekje van 31 pagina's "te makkelijk een keus wordt die met onvoldoende diepgang wordt gemaakt zonder dat men voldoende de consequenties in de gaten heeft"
.
Een andere fractie merkte op dat input van haar eigen fractie en van de fractie Landbouw niet verder is meegenomen. De ChristenUnie vroeg hoe er nu al keuzes worden gemaakt over onderwerpen die niet kunnen wachten. Het antwoord was dat het waterschap ondertussen gewoon besluiten blijft nemen, en dat het nieuwe bestuur uitgebreid wordt meegenomen in het werk tot nu toe.
Wat lag er voor
- Een toelichting op hoe het inspiratieboek met drie richtingen tot stand kwam; er is niets besloten
- 20 oktober: bijeenkomst met belanghebbenden (stakeholders), het verslag komt als bijlage bij het boek
- 25 november: AB-vergadering waarin elke fractie haar beschouwing op het inspiratieboek geeft, ook als bijlage bij het boek
- Daarna gaat het inspiratieboek naar het nieuwe bestuur
