Waterschap Vechtstromen werkt voor schoon water en klimaatopgaven samen met gemeenten, provincies, organisaties en bedrijven. De rekenkamer concludeert dat het algemeen bestuur, het gekozen bestuur van het waterschap, geen totaaloverzicht van die samenwerkingen heeft. Dat raakt aan hoe goed hun gekozen bestuurders kunnen controleren waar de inzet van het waterschap naartoe gaat.
Waarom dit onderzoek
De rekenkamer onderzoekt onafhankelijk het werk van het waterschap. Volgens de samenvatting met conclusies en aanbevelingen hangt het waterschap af van anderen: provincies gaan over grote grondwateronttrekkingen, gemeenten beslissen over bouwen in lage gebieden. Meerdere fracties vroegen de rekenkamer daarom samenwerking te onderzoeken. Adviesbureau Common Eye voerde het uit.
- Eindrapport gedateerd 1 juli 2026
- Tien (groeps)gesprekken met algemeen bestuur, dagelijks bestuur en ambtenaren
- Externe partners zijn niet geïnterviewd
- Vervolgonderzoek met casestudies wordt in 2027 opgeleverd
Wat de onderzoekers zagen
Onderzoeker Matthijs Hemink (Common Eye) zag "dat samenwerken echt in het DNA van de organisatie zit"
. Maar kennis over wie welke belangen heeft, zit vaak bij individuele medewerkers en bestuurders. Oudere samenwerkingen worden niet altijd opnieuw beoordeeld op hun nut. Bij gebiedsgerichte projecten blijven afspraken vaak impliciet en staat de capaciteit onder druk.
Volgens het eindrapport is het algemeen bestuur deels afhankelijk van versnipperde informatie. Het kan zijn controlerende rol "deels adequaat"
vervullen, staat in de presentatie.
Vijf aanbevelingen
De rekenkamer adviseert:
- Maak een overzicht van alle samenwerkingen, met doel, rol, inzet en risico's
- Bespreek dat overzicht periodiek, bijvoorbeeld jaarlijks of halfjaarlijks
- Maak rolkeuzes expliciet met een afwegingskader
- Leg vast welke informatie het algemeen bestuur nodig heeft
- Koppel keuzes over capaciteit aan bestuurlijke doelen, met keuzes over intensiveren, continueren, versmallen of afbouwen
Waar het schuurde
Bestuursleden vroegen hoe je meet of een samenwerking iets oplevert. Onderzoeker Edwin Kaats (Common Eye) noemde dat lastig: "En ik moet bekennen dat dat heel vaak subjectieve beoordelingen zijn"
. Organisaties die dit goed doen, zijn volgens hem schaars: "wij kijken naar veel organisaties, die zijn best op één hand te tellen"
.
Een bestuurslid had moeite met dat het rapport medewerkers en bestuurders op één hoop gooit als het gaat om persoonsgebonden kennis. Een ander vroeg of de onderzoekers hebben nagekeken wat concrete samenwerkingen hebben opgeleverd. Het antwoord: daar is dit onderzoek niet diep op ingegaan; dat volgt in het vervolgonderzoek, waarvan de eerste casus over Duitsland gaat.
Uit het bestuur kwamen ideeën: de verplichte paragraaf over verbonden partijen (samenwerkingen waarin het waterschap een bestuurlijk en financieel belang heeft) verbreden, of een beleidsnota samenwerking opstellen. Omdat er over een half jaar grotendeels een nieuw bestuur zit, werd gevraagd de lessen in het overdrachtsdocument op te nemen. Na vaststelling van de aanbevelingen moet binnen een jaar over de uitvoering worden gerapporteerd, werd gezegd.
Wat lag er voor
- Toelichting op het rekenkamerrapport
"Kijken over grenzen, inzicht in samenwerking"
, met ruimte voor technische vragen - Er is niets besloten; het politieke debat volgt in een vergadering van het algemeen bestuur
