Boeren in Zuid-Holland weten voorlopig nog niet wat het nieuwe landbouwbeleid voor hun grond betekent. De provincie gaat eerst onderzoeken wat stikstofzones rond natuurgebieden en een hogere waterstand in de veenweiden zouden betekenen. Op 28 oktober besprak de Statencommissie Landelijk Gebied de startnotitie. Dat is het stuk waarin staat wat er onderzocht wordt.
Nieuw landbouwbeleid: eerst onderzoek
De provincie herziet haar omgevingsbeleid, de regels voor het gebruik van grond, voor landbouw, voedsel en landgebruik. De doelen voor natuur, water en klimaat worden met de huidige gebiedsplannen niet gehaald, en het aandeel landbouwgrond daalt. In een omgevingseffectrapport (OER) worden eerst de gevolgen van verschillende keuzes doorgerekend.
- Landbouwgrond daalde van ongeveer 61% van de provincie in 1970 naar ongeveer 40% in 2025 (antwoorden op vragen SGP)
- Meer dan 50% van de veenweiden heeft al een slootpeil van 40 cm onder het maaiveld
- Het college wil het ontwerp begin april 2027 vaststellen (antwoorden op vragen BBB)
- Volgende participatiebijeenkomst: 2 november 2026
LTO Noord en de KAVB spraken in. De KAVB vond dat de bollenteelt op de Zuid-Hollandse eilanden in de stukken ontbrak. Gedeputeerde Straathof (BBB) zei dat die teelt een plek krijgt.
Stikstofzones rond natuurgebieden
Rond beschermde natuurgebieden (Natura 2000) kunnen zones komen waarin boeren extra moeten doen tegen stikstof. Na een brief van het Rijk van 26 juni worden nu tien Zuid-Hollandse gebieden onderzocht. De provincie wil zelf bij de Nieuwkoopse Plassen 250 meter, het Rijk 1000 meter.
- Volgens het RIVM gaat het om 8000 tot 10000 hectare landbouwgrond en ongeveer 120 tot 170 bedrijven
- Bij de Nieuwkoopse Plassen worden 250, 500 en 1000 meter onderzocht, bij de andere gebieden alleen 500 meter
"Onderzoek naar tien Natura 2000 gebieden betekent niet dat wij daarmee ook tien toekomstige provinciale stikstofzones accepteren"
, zei Veldhuijzen (BBB) . Gedeputeerde Bonte (GroenLinks-PvdA) reageerde: "Dus u maakt op dit moment alleen de keuze wat er onderzocht wordt, maar niet de keuze voor welke variant u gaat."
Discussie over een woord
In de veenweiden kan het waterpeil omhoog om de oxidatie van veen te verminderen. De provincie spreekt daarbij van "veenlandbouwgebied"
. De Jager (SGP) vond die term onnodig beladen: "Ga gewoon naar veenweide landbouw en bewaar die historische term"
. Straathof hield vast aan het woord: "Het is volgens ons transparant bedoeld om te erkennen dat niet overal in de Veenweide het zo kan blijven als het vandaag is."
Stikstofrapport
Op verzoek van Ad Merks (BBB) werd ook een rapport over stikstof op natuurgebieden besproken. Volgens de provincie komt een groot deel van die stikstof van buiten Zuid-Holland. Bij de Nieuwkoopse Plassen komt relatief veel uit de directe omgeving. Een regeling waarmee projecten een vergunning krijgen als ze minstens 35% minder stikstof uitstoten, is volgens het college al in enkele gevallen gebruikt.
Wat is er besloten
- De startnotitie gaat als bespreekstuk naar Provinciale Staten op 16 december 2026
- Voorstel aan de agendacommissie: de voedselvisie op 16 december bij dat besluit betrekken
- Straathof zegt toe zich extra in te spannen om boeren zelf te bereiken bij de volgende bijeenkomsten
- Straathof bood aan de tekst te wijzigen naar
"agrarisch land"
- Een update over een eerdere motie over landbouw binnen het natuurgebied Nieuwkoop volgt voor het einde van het jaar
