Zeeland staat op het punt zijn aandeel in de kerncentrale aan het Rijk te verkopen. Daardoor kan in 2027 een groot bedrag aan de provincie worden uitgekeerd. Daarnaast krijgen huiseigenaren vanaf 2027 waarschijnlijk een aparte wegenheffing van het waterschap. Op 16 oktober besprak de commissie Bestuur beide plannen.
Kerncentrale naar het Rijk
De provincie heeft de helft van de aandelen van ZEH. Dat bedrijf verkoopt zijn dochter ZEH Energy B.V., met daarin het belang in de kerncentrale, aan het Rijk. Volgens de brief van Gedeputeerde Staten wil de provincie af van de financiële risico's van een centrale die steeds ouder wordt. Verkoopt de provincie niet, dan sluit de centrale in 2033. Na een verkoop kan het Rijk onderzoeken of de centrale langer open kan blijven.
Bijna alle partijen steunen de verkoop. Wim Kok (SGP) vatte het zo samen: "de samenvatting voor ons zou zijn strik erom en klaar"
. Toch schuurde het over de prijs. De stroomprijzen zijn nu hoog. Wouter Versluijs (D66) vroeg: "Laat ik me anders formuleren, doen we de kerncentrale te goedkoop weg?"
.
- Bod van het Rijk: € 245,7 miljoen, netto € 158,5 miljoen
- Verwacht boekverlies voor ZEH: € 86 miljoen
- Verwachte uitkering aan aandeelhouders: ongeveer € 850 miljoen in juni 2027, en het grootste deel van de resterende € 250 miljoen in december 2027. Zeeland krijgt daarvan de helft
- Stemming in de aandeelhoudersvergadering van ZEH: naar verwachting 19 november 2026
Statenleden gaven wensen mee waarmee het college rekening moet houden voordat het stemt. Meerdere partijen willen dat de bestuursstructuur van ZEH na de verkoop wordt aangepast aan de bedrijfsonderdelen die overblijven. De SGP wil dat de aandeelhoudersstrategie wordt bijgewerkt en dat de Staten meekijken bij de afspraken met EPZ, het bedrijf dat de centrale exploiteert, en de gemeente Borsele.
Aparte wegenheffing waterschap
Sinds 1 januari 2026 verdelen waterschappen hun kosten volgens een nieuwe wet. Waterschap Scheldestromen wil de kosten voor zijn wegen daarom apart heffen. Volgens het statenvoorstel past dat beter bij wie profijt heeft van die wegen. Om dit mogelijk te maken moeten de Staten het reglement van het waterschap wijzigen.
- Aandeel ongebouwd, vooral landbouwgrond: van 22,78% naar 8,97%
- Aandeel gebouwd, zoals woningen en bedrijfspanden: van 49,82% naar 63,69%
- Ingediende zienswijzen (reacties uit de samenleving): 9, waarvan 3 inhoudelijk gelijk
Volgens de gedeputeerde betaalt de eigenaar van een gemiddelde koopwoning € 8,10 per jaar meer. BBB, CDA, PvdA-GL en VVD steunen het plan. Forum voor Democratie en SP zijn tegen de verschuiving; D66 en Partij voor de Dieren vinden de onderbouwing onvoldoende. Martin Bos (FvD) vond dat de Staten het plan inhoudelijk mogen beoordelen: "Er is geen enkele juridische grond dat wij als Provinciale Staten alleen maar marginaal zouden mogen toetsen"
.
Natuurregister
Gedeputeerde Staten willen toetreden tot een nieuwe gemeenschappelijke regeling van alle provincies. Die gaat de landelijke databank met waarnemingen van planten en dieren beheren. Volgens het statenvoorstel betaalt Zeeland 5,96% van een begroting van € 6 miljoen.
Wat is er besloten
- De wensen over de kerncentrale gaan naar de Statenvergadering van 13 november. De voorzitter stelde voor de tweede bespreekronde daar te houden
- De wegenheffing wordt geen hamerstuk (een stuk dat zonder bespreking wordt aangenomen). De Staten bespreken het plan op 13 november
- Toetreding tot het natuurregister gaat op 13 november als hamerstuk naar de Staten
- Motie 84 over noodsteunpunten blijft open tot half 2027
