Noord-Holland moet van het Rijk een eigen volkshuisvestingsprogramma maken: een plan dat vastlegt hoe de provincie stuurt op genoeg betaalbare woningen. De commissie Ruimte besprak op 22 oktober de startnotitie daarvoor. Ook ging het over wie straks beslist over zoekgebieden voor zonnevelden.
Een verplicht woonprogramma
Een nieuwe wet, de Wet versterking regie op de volkshuisvesting, verplicht provincies om een programma op te stellen tegen de woningnood. Volgens de voordracht stelt het college van Gedeputeerde Staten (het dagelijks provinciebestuur, GS) het programma zelf vast. De startnotitie beschrijft de aanpak en de gesprekken met gemeenten, corporaties en bouwers.
- Programma moet uiterlijk 1 januari 2028 zijn vastgesteld
- Per woningbouwregio 30% sociale huur en in totaal 2/3 betaalbare woningen
- Decentralisatie-uitkering van het Rijk: € 1.191.000 (meicirculaire 2026)
- Inwoners kunnen reageren als het programma medio 2027 ter inzage ligt
D66, PvdA en BBB vroegen aandacht voor dak- en thuislozen. Volgens gedeputeerde Beemsterboer (BBB) regelen gemeenten dat nu zelf, maar legt de provincie het aan hen voor. Hanou (Partij voor de Dieren) had kritiek op de regel dat in beschermd landschap tot 25 woningen mogen worden gebouwd: "Voorzitter, een grens van 25 woningen is volstrekt willekeurig als niet wordt onderbouwd waarom juist dat aantal acceptabel zou zijn."
Het tempo schuurde. "Ik heb het gevoel dat we steeds maar weer papieren stukken krijgen waarvan ik denk, zet nou eens wat woningen neer"
, zei Statenlid De Boer (PvdA) . Beemsterboer verwacht dat de vaste verdeling sociaal, middenhuur en duur tijd scheelt, omdat gemeenten daar niet meer per project over hoeven te onderhandelen. Gemeenten die niet meewerken, kan de provincie stap voor stap aanpakken: "Uiteindelijk kunnen we de hele taak overnemen."
Zonnevelden: wie beslist?
BBB zette een informatiebrief over aanpassingen in de omgevingsverordening (de provinciale regels voor de ruimte) op de agenda. Daarin staat dat GS de zoekgebieden voor zonne-energie vaststellen, wat volgens het college in de praktijk al zo was. BBB wil in het agenderingsverzoek de democratische controle van de Staten op keuzes over zon op land waarborgen. Beemsterboer legde uit dat gemeenten hun zonzoekgebieden regelmatig verschuiven, uitbreiden of schrappen, wat anders veel besluiten van de Staten zou vragen. Gevoelige gevallen blijven langs de Staten gaan, maar meerdere partijen vonden onduidelijk wanneer iets gevoelig is.
- 10 voorgestelde wijzigingen van werkingsgebieden, waarvan 8 de grens echt veranderen
- Definitieve vaststelling voorzien in januari 2027
Compensatie in beschermd landschap
Sinds december 2024 mogen gemeenten in beschermd landschap onder voorwaarden tot 25 woningen bouwen, ook als dat de kenmerkende waarden van dat landschap aantast. Een motie van D66, PvdD en ChristenUnie vroeg gemeenten te vragen die schade zoveel mogelijk te compenseren. Volgens de brief van GS doet de provincie dat bij de melding die gemeenten moeten doen, niet in de handreiking voor gemeenten. Berkvens (D66) vond dat het proces geen schoonheidsprijs verdiende, maar ging akkoord als het onderwerp in de gesprekken met gemeenten echt aan de orde komt.
Wat is er besloten
- De startnotitie gaat als hamerstuk (zonder debat) naar Provinciale Staten, volgens de agenda op 9 november 2026
- Toezegging: het concept-programma komt in juni als bespreekstuk naar de commissie
- Toezegging: GS kijken of kopersverenigingen en (jonge) woningzoekenden kunnen meepraten
- Over de zonzoekgebieden komt een schriftelijke reactie; BBB houdt een debat met mogelijke motie in Provinciale Staten achter de hand
- De commissie concludeerde dat de motie over compensatie is afgedaan
