Raadsleden en ambtenaren in Urk gebruiken al kunstmatige intelligentie (AI), zoals Copilot van Microsoft, maar de gemeente heeft daarvoor nog geen beleid. Dat bleek op 29 september tijdens een training voor de raadscommissie IBK. Besloten is nog niets, maar de vraag waar gegevens terechtkomen ligt nu op tafel.
Waarom deze training
De avond kwam voort uit een motie (een verzoek of uitspraak van de raad) van Gemeentebelangen, die er volgens wat aan het eind werd gezegd op neerkwam dat de raad het gesprek over AI moest voeren. De training was de eerste uitwerking daarvan. De motie zelf is van een eerdere vergadering.
- Motie over AI: van Gemeentebelangen, volgens de titel mede ondertekend door ChristenUnie en PVV
- Trainer: Jurriaan Raaijmakers van DigiBeter, eerder AI-teamleider bij het ministerie van Binnenlandse Zaken
Wat de trainer vertelde
Raaijmakers vond tegenhouden geen optie: "Dus AI stoppen is een illusie"
. Het draait volgens hem om de keuze welke AI je gebruikt: wie Amerikaanse diensten als Copilot of ChatGPT gebruikt, stuurt gegevens en werk naar de Verenigde Staten. Hij zei "80% tot 90% van alle werk hier, inclusief het raadswerk"
met AI te kunnen automatiseren, maar dat ambtenaren daardoor niet overbodig worden: het werk verandert.
Hij waarschuwde dat AI gebruikers naar de mond praat en dat burgers en raadsleden met AI veel meer vragen kunnen indienen, wat ambtenaren extra werk kost. Vragen aan het college over AI ziet hij in raadsvergaderingen niet: "Ik zie ze nergens. Er worden nog nergens gesteld op deze manier"
. Zijn presentatie somt ook de wetten op waar AI bij de overheid aan moet voldoen, zoals de privacywet AVG en de Europese AI Act.
Hoe Urk er nu voor staat
Vanuit de organisatie van de avond werd gezegd dat Copilot op de laptops van raadsleden staat en gebruikt wordt. Een gemeentemedewerker voor digitale veiligheid legde uit dat raad en ambtenaren daardoor met de openbare versie werken.
- Geen betaalde AI-licenties, ook niet voor de ambtelijke organisatie
- Nog geen AI-beleid
- Medewerkers krijgen een verplichte e-cursus over AI aangeboden
Waar het schuurde
Niet iedereen was overtuigd. Een deelnemer vroeg zich af of de samenleving er wel beter van wordt en vond dat er nu een grens gesteld moet worden. Een deelnemer die zelf ambtenaar is, zei dat AI juist extra werk oplevert: waar vroeger voor een onderdeel tien aanvragen binnenkwamen, zijn het er nu 120.
Een andere deelnemer vreesde dat de raad het "handwerk" kwijtraakt. Als voorbeeld noemde deze deelnemer een bedrag van 819.000 in een bijzin van de begroting, waar de spreker zelf vragen over had gesteld; AI had die finesse volgens deze deelnemer niet opgemerkt. Weer een andere deelnemer vroeg waarom de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dit niet landelijk oppakt in plaats van Urk alleen.
Wat lag er voor
- Een informatieve training over AI; er is niets besloten
- De vraag hoe de raad met AI wil omgaan wordt verder opgepakt; een pasklaar antwoord of termijn kwam er niet
- De raadsleden krijgen de slides van de presentatie
