Vries, Eelde-Paterswolde en Zuidlaren krijgen misschien elk een cultuurhuis: één plek met bibliotheek, ontmoeting, cultuur en welzijn, verspreid over een paar gebouwen in het dorp. De gemeenteraad werd op 1 oktober bijgepraat, maar besloot niets. De keuze om er wel of niet in te investeren schuift op naar het voorjaar van 2027.
Waarom cultuurhuizen
Volgens kwartiermaker Pieter Jan Huysse, die namens het programmateam de toelichting gaf, verdwijnen de plekken waar mensen elkaar vanzelf tegenkomen, zoals de bakker, de slager en het postkantoor. Een cultuurhuis moet zo'n plek worden, een niveau groter dan een dorpshuis of een multifunctionele accommodatie (MFA, een gebouw met meerdere functies). Volgens de oplegger bouwt het programma voort op eerder vastgestelde kaders.
Welke gebouwen
De presentatie toont eerste schetsen, nog geen plannen:
- Vries: Onder de Linden (625 m²) en een nieuwe locatie van 1.300 m² bij de Brink, plus medegebruik van onder meer Plaats de Wereld en de Bonifatiuskerk
- Eelde-Paterswolde: de Notenkraker (866 m²) blijft, nieuwbouw van 1000 m² volgens het centrumplan, en Ons Dorpshuis (195 m²)
- Zuidlaren: de huidige bibliotheeklocatie, en nieuwbouw met een hoofdgebouw en twee kleinere gebouwen
- Een enquête onder verenigingen en stichtingen leverde volgens de presentatie 44 reacties op; Huysse sprak van
"meer dan vijftig instellingen en organisaties"
Mevrouw Machielsen (Leefbaar Gemeentebelangen) vroeg: "En in het begin zei u, het is geen vastgoedopgave, maar als ik daarna die plaatjes zie, dan lijkt het wel een vastgoedopgave te worden."
Huysse antwoordde dat het gebouw "een afgeleide"
is van wat er binnen moet gebeuren. Machielsen vroeg ook of het aantal reacties wel representatief is voor drie dorpen.
De heer Nijenbanning (Tynaarlo Vooruit) gaf door wat hij in Zuidlaren hoort: "Dus, ja, gewoon klip en klaar gezegd, wordt al het nieuwe in ieder geval geen vermindering van wat we nu hebben?"
Huysse: "nee, de bedoeling is dat het meer wordt, niet minder."
Wel zei hij dat dezelfde vierkante meters "niet één op één terugkomen"
.
Wie gaat het runnen
De raad heeft eerder bepaald dat de gemeente de cultuurhuizen niet zelf moet exploiteren. Het ligt volgens Huysse voor de hand dat een stichting dat doet, met een raad van toezicht en een directeur-bestuurder. Voorgesteld is de huidige werkgroepen van inwoners en verenigingen per dorp door te ontwikkelen tot een vaste overlegtafel. De heer Von Meijenfeldt (VVD) vroeg hoe inwoners bij het beheer betrokken blijven.
Drie scenario's en een nieuwe planning
De raad krijgt drie scenario's:
- nulscenario: geen cultuurhuis, wel de bestaande dorpshuizen opknappen, waar vaak achterstallig onderhoud is
- tussenscenario: dezelfde opzet, maar met hogere verwachte inkomsten en lagere kosten, met volgens Huysse "nadelen" en "risico's"
- voorkeursscenario: de eerder uitgewerkte vierkante meters en de door de raad bepaalde voorkeurslocaties
De checklist noemde nog een besluit in het najaar van 2026. Lange tijd werd op december gekoerst, maar dat wordt later, "omdat zorgvuldigheid veel belangrijker is dan snelheid"
, aldus Huysse. Eerst komt een aparte bijeenkomst voor technische vragen.
Wat lag er voor
- Een informatiebijeenkomst over de cultuurhuizen; er is niets besloten
- Het investeringsbesluit (doorgaan of niet, per dorp) wordt in het voorjaar van 2027 verwacht
- Vóór dat besluit volgt een aparte bijeenkomst voor technische vragen van de raad
- Er worden drie scenario's uitgewerkt: nul, tussen en voorkeur
