De gemeente Noordoostpolder werkt aan een nieuw plan tegen het gebruik van alcohol, drugs, tabak en vapes, met extra aandacht voor gamen en gokken. Op 21 september 2026 presenteerde het Trimbos-instituut in de commissie Samenlevingszaken wat het onderzoek heeft opgeleverd. Het plan richt zich vooral op jongeren en jongvolwassenen, en ook op ouders, scholen, sportclubs, feesten en verkooppunten.
Waarom dit plan er komt
Elke gemeente moet volgens de Alcoholwet een preventie- en handhavingsplan hebben. Twee moties van de raad vroegen daarnaast om meer preventie, met aandacht voor harddrugs zoals 3-MMC. Wethouder M. van den Brink (ONS) leidde het onderwerp in: "Ik ben zelf nieuw als wethouder, maar wel een heel belangrijk thema."
Anneke van Wamel van Trimbos vertelde dat het onderzoek meteen moest uitmonden in beleid: het ging "niet alleen zoveel procent dit en zoveel mensen dat, maar ook hoe dan en wat dan en wat gaan we daarmee doen."
Over het doorspitten van de beleidsstukken zei ze: "We hebben in het begin getracht dat met AI te doen. Maar die ging fors hallucineren."
- Aanleiding: artikel 43a Alcoholwet, motie 07-2025 en motie 12-2024
- Start van het onderzoek besproken in de commissie op 1 september 2025
- Onderzocht: cijfers van GGD, ambulance en politie, interviews met ketenpartners, een enquête onder 40 ouders en 8 sportverenigingen
- Definitief beleidsplan: juni 2026
Wat de cijfers laten zien
Volgens de presentatie van Trimbos drinken scholieren in Noordoostpolder iets vaker dan gemiddeld in Nederland. Van Wamel plaatste daar een kanttekening bij: "Dus het is dan niet veel hoger dan de rest van Nederland, maar dat betekent dus dat het hoog is."
Roken en vapen liggen onder scholieren meestal hoger dan gemiddeld en nemen toe.
- Alcohol laatste 4 weken, scholieren: 29% (Flevoland 18%, Nederland 27%)
- Bingedrinken laatste 4 weken: 20% (Flevoland 11%, Nederland 18%)
- Scholieren klas 2 en 4 die elke dag roken: 7% in 2023 (Nederland 4%)
- Jongvolwassenen die dagelijks roken: 22% in 2024 (Nederland 14%)
- Jongvolwassenen die ooit een vape gebruikten: 9% in 2021, 24% in 2024
- 18% van de jongvolwassenen gokte het afgelopen jaar online om geld, 3% kreeg er geldproblemen door
3-MMC
De zorgen over 3-MMC waren een belangrijke aanleiding, maar volgens Trimbos wijzen de cijfers niet op afwijkend of groeiend gebruik. Wel waarschuwt het instituut dat cijfers niet alles zeggen: risicogroepen zijn ondervertegenwoordigd in vragenlijstonderzoek, en groepen zoals jongeren uit een instabiele thuissituatie en seizoenswerkers zijn mogelijk onvoldoende in zicht.
Vragen uit de commissie
Tijdens de presentatie werden tussendoor vragen gesteld. Uit de commissie kwam de vraag waarom jongeren zelf niet zijn ondervraagd. Volgens Van Wamel is dat een moeilijk bereikbare groep en levert een enquête onder hen vaak geen representatieve gegevens op. Andere vragen gingen over wat "problematisch gebruik"
is en hoe betrouwbaar de percentages zijn. Het beschikbare transcript stopt bij die laatste vraag.
Wat lag er voor
- Een beeldvormende presentatie van Trimbos over de brede preventieve aanpak middelengebruik, volgens de agenda; beeldvormend betekent dat de raad alleen informatie krijgt en niets besluit
- De commissie stemde in met de agenda
- Over het plan zelf lag geen besluit voor
