Midden-Drenthe helpt statushouders en inwoners met een arbeidsbeperking op weg naar werk, maar kan niet laten zien of die hulp werkt en wat die kost. Dat blijkt uit onderzoek van de rekenkamer, het onafhankelijke onderzoeksorgaan van de gemeenteraad. Wethouder Joop Slomp (PRO) belooft binnen een jaar een eenvoudig overzicht met cijfers.
Veel maatwerk, geen sturing
De rekenkamer liet onderzoeksbureau CAB Groningen uitzoeken hoe de gemeente de Participatiewet uitvoert. Dat is de wet waarmee gemeenten mensen met een bijstandsuitkering naar werk begeleiden. Het rapport heet Veel maatwerk, geen sturing. De medewerkers kennen hun cliënten persoonlijk en de gesproken cliënten zijn tevreden. Maar gegevens over trajecten, kosten en resultaten worden slecht vastgelegd. Daardoor kan de rekenkamer niet vaststellen of het beleid doelmatig en doeltreffend is.
- 3,2 lopende re-integratietrajecten per 1.000 inwoners, tegen 10,8 in vergelijkbare gemeenten en 13,5 landelijk; volgens het rapport worden mogelijk minder trajecten geregistreerd dan er echt worden uitgevoerd
- Aantal statushouders met een uitkering: 61 in 2020, 119 in 2024
- Het bureau wilde vijf statushouders en vijf mensen met een arbeidsbeperking spreken, maar sprak drie statushouders en twee mensen met een arbeidsbeperking
- Sinds 1 januari 2026 geldt de vernieuwde wet, de Participatiewet in Balans
Fracties willen cijfers
Meerdere fracties vroegen om meetbare doelen en betere cijfers. Seubring (VVD) legde de nadruk op betaald werk: "Een uitkering is wat ons betreft een tijdelijk opvangnet, geen eindstation"
. Volgens hem mag het breder inzetten van hulpmiddelen zoals loonkostensubsidie en jobcoaching niet leiden tot lastenverhoging of budgetoverschrijding.
Leistra (D66) vond de termijn te ruim die bij de toelichting van het onderzoek was genoemd: "En de vraag is, is twee jaar niet heel erg lang?"
. Weima (PRO) waarschuwde juist voor te veel nadruk op cijfers: "Laten we er vooral voor waken dat wij niet een KPI-clubje worden die prachtige cijfertjes produceert"
. Een KPI is een vaste meetwaarde waarop je stuurt.
Wethouder: we doen het goed, maar kunnen het niet bewijzen
Wethouder Slomp noemde het rapport een heldere diagnose. Volgens hem staat Midden-Drenthe er met het aantal mensen in de bijstand beter voor dan gemiddeld, maar kan de gemeente niet aantonen welk deel daarvan door haar eigen inzet komt. Er wordt al gewerkt aan een dashboard, een eenvoudig overzicht met kerncijfers. "Als je wilt naar een state-of-the-art dashboard, dan doe je daar inderdaad twee jaar over, maar dat is het college veel te lang"
. Hij gaat uit van maximaal een jaar.
Het schuurde over een plan van aanpak binnen drie maanden, waar Positief Vooruit om vroeg. Slomp wilde dat eerst liever niet, omdat het tijd kost. Uiteindelijk zegde hij een beknopt overzicht op papier toe. Hij gaf ook toe dat er in het hele sociaal domein, zoals Wmo, jeugdzorg en schuldhulp, te weinig sturingsinformatie is.
Toegankelijkheid
Een inwoner die zich ervaringsdeskundige noemt, vroeg de commissie mensen met een beperking vast te betrekken bij plannen voor straten, parkeerplaatsen en gemeentelijke dienstverlening.
Wat lag er voor
- Het raadsvoorstel: rapport en reactie van het college voor kennisgeving aannemen en de aanbevelingen over de rol van de raad overnemen
- Het voorstel gaat als hamerstuk, dus zonder verdere bespreking, naar de raad van 5 november
- Toezegging: een beknopt overzicht van de aanpak binnen ongeveer drie à vier maanden
- Toezegging: een eenvoudig dashboard binnen maximaal een jaar
- Technische vragen kunnen fracties schriftelijk bij de wethouder indienen
