De gemeente Land van Cuijk legt vast hoe ze inwoners voortaan bij plannen betrekt. Op een thema-avond op 1 oktober kreeg de gemeenteraad het concept van het participatiebeleid en de participatieverordening te zien. Raadsleden stelden vragen en wezen op klachten van inwoners over communicatie in de praktijk.
Wat het nieuwe beleid regelt
Participatie betekent dat de gemeente samenwerkt met inwoners en organisaties bij plannen en beleid. Volgens de presentatie is het uitgangspunt "participatie tenzij"
: de omgeving wordt altijd betrokken, behalve als dat niet kan. Lukt het niet, dan moet de gemeente uitleggen waarom. De projectleider zei dat het beleid alleen de gemeente zelf bindt. Particuliere initiatiefnemers kan de gemeente niet verplichten, omdat de wet de vorm van participatie vrijlaat.
Het beleid deelt initiatieven in met labels. Bij A regelen inwoners alles zelf, zoals een straatfeest. Bij B hebben ze iets van de gemeente nodig, zoals een vergunning. Bij C komt het plan van de gemeente en regelt zij de participatie. Bij D neemt de gemeente besluiten waarbij participatie niet kan, zoals de sluiting van een woning door de burgemeester. Label E is nieuw: daarbij is een andere overheid verantwoordelijk, zoals het waterschap bij een dijk.
- Wet versterking participatie geldt sinds 1 januari 2025
- Omgevingswet geldt sinds 1 januari 2024
- Participatie vindt zoveel mogelijk plaats op het niveau van de kern, wijk of buurt
- Volgens de verordening krijgt de raad elk jaar een evaluatie van de participatie
Kritiek op de communicatie
Meerdere raadsleden gaven door wat ze van inwoners horen. Mevrouw Van der Velden-Geene (CDA) hoort van inwoners dat het plan al klaar ligt als ze mogen meepraten: "En dat is funest voor dit participatiebeleid."
Mevrouw Nielen (CDA) gaf voorbeelden van gemeentelijke projecten waarbij omwonenden niet waren betrokken: "Een verkeersdrempel waarbij degenen die in de straat wonen onvoldoende waren meegenomen of eigenlijk niet waren meegenomen."
Een raadslid wees op een gedaalde score van de gemeente in een onderzoek naar burgerparticipatie. Andere raadsleden klaagden dat de presentatie pas op de dag zelf beschikbaar was. Ook kwam de vraag op of de gemeente echt iedereen bereikt. De projectleider zei dat ze dat niet kon beloven, maar dat de gemeente brieven, kranten en betaalde berichten op sociale media inzet.
Wethouder Van Haren (Team Lokaal) erkende dat de organisatie zelf moet veranderen: "Dus eigenlijk de implementatie hiervan, dat is het allerbelangrijkste die wij in de interne organisatie moeten gaan doorvoeren."
Waar staan we over twee jaar?
Aan het eind vroeg de gemeente wat de raad over twee jaar met het college wil bespreken. Raadsleden hoopten dat er dan geen klachten meer zijn over vergeten groepen en dat participatie vanzelfsprekend is geworden. Martens (CDA) wil voorbeelden zien waarbij inwoners het plan echt veranderden: "Op basis van de input hebben we het ook echt daadwerkelijk op een andere manier ingevuld dan van tevoren bedacht."
Wat lag er voor
- Een thema-avond om te informeren, zonder besluiten
- Het concept van het participatiebeleid en de participatieverordening
- De gemeente maakt beleid en verordening in oktober definitief
- De gemeenteraad beslist er in december over
- In 2027 moet de gemeentelijke organisatie volgens het nieuwe beleid gaan werken
