In Capelle aan den IJssel hebben naar verhouding meer huishoudens een laag inkomen of problematische schulden dan gemiddeld in Nederland. Dat hoorde de gemeenteraad dinsdag 1 september in een beeldvormende commissie, waar de raad alleen uitleg krijgt en niets besluit. Volgens de gesprekswijzer is de avond een basis voor de Samenlevingsagenda, het nieuwe plan voor het sociale beleid.
Wat is bestaanszekerheid?
Ambtenaren gaven een presentatie. Bestaanszekerheid gaat volgens hen over meer dan geld: ook over werk, een woning, gezondheid, opleiding en sociale contacten. Het Rijk is als eerste verantwoordelijk, de gemeente vult aan.
Wethouder Proos (SGP) wees op die beperkte rol: "wij gaan als gemeente niet over de openstelling van de straat van Hormuz om maar iets te noemen"
. Wel wil het college meer inwoners bereiken: "Iets wat bijvoorbeeld heel concreet opgeschreven staat, is dat we het bereik van de regelingen willen verhogen"
. De gemeente kijkt of de Rotterdampas toegang kan geven tot regelingen, zodat inwoners niet steeds opnieuw hoeven aan te tonen dat ze er recht op hebben.
De cijfers
Uit de presentatie, periode 2021 tot 2025:
- Bijstand: van 1.744 naar 1.670 (-4%)
- Jongeren onder de 27 met een bijstandsuitkering: +76%
- Jongeren met een WW-uitkering: van 45 (2022) naar 101
- Inburgeraars onder de Wet inburgering 2021: van 201 (2023) naar 440
- Garantiebanen: van 70 naar 108
- Beschut werk: van 34,7 fte naar 52,2 fte
De groei bij jongeren in de bijstand komt volgens een ambtenaar deels door de grotere instroom van statushouders.
Waarom doet Capelle het slechter?
Op een vraag van een raadslid noemde een ambtenaar twee oorzaken: Capelle heeft relatief veel sociale huurwoningen, en staat in de top drie van Nederland voor het aandeel eenoudergezinnen. Mevrouw Ravenna (Leefbaar Capelle) vroeg waarom een deel van de inwoners geen hulp wil. Volgens het antwoord speelt wantrouwen tegenover de overheid mee, onder meer door de toeslagenaffaire.
Schulden en terugvorderen
Y. Kouwenhoven (VVD) vroeg naar een grafiek met schuldrisico's: "En ik vraag me af op basis waarvan zo'n risiconiveau dan bepaald is. En weten wij ook wie dat dan zijn?"
. De gemeente weet dat alleen per postcode. Mede op basis van die gegevens wordt de hulp van Welzijn Capelle gerichter ingezet in buurten die slecht scoren.
M.G. Jaliens (Leefbaar Capelle) vroeg wat de gemeente bedoelt met "menselijke maat"
bij de bijstand: "Want als iemand bijvoorbeeld ten onrechte... een bijstandsuitkering toegewezen heeft gekregen... en dat wordt niet teruggevorderd. Dan denk ik dat dat weinig met rechtmatigheid te maken heeft"
. Het antwoord: wat onterecht is ontvangen moet worden teruggevorderd, maar iemand wordt niet afgestraft voor een klein foutje.
Zelf mensen opzoeken?
Met de komende Wet proactieve dienstverlening kan de gemeente meer gegevens gebruiken om inwoners zelf te bereiken. De Belastingdienst doet daar voorlopig niet aan mee. Landelijk is er 10 procent onderbenutting van de bijstand, werd gezegd. Hoe ver Capelle daarin gaat, is uiteindelijk een politieke keuze.
Wat lag er voor
- Informatie over bestaanszekerheid als voorbereiding op de Samenlevingsagenda; er is niets besloten.
- In oktober en november volgen twee bijeenkomsten voor de raad over de Samenlevingsagenda.
- Over uitvoeringsprogramma's met concrete maatregelen besluit het college; de raad kan input geven.
