De gemeente Bergen steunt sport- en cultuurclubs met geld, maar ook op een minder zichtbare manier, bijvoorbeeld met een lage huur voor een gemeentelijk gebouw. Volgens de Rekenkamer BUCH heeft de gemeenteraad van die tweede soort steun geen goed overzicht. Op een raadsinformatieavond op 1 september lichtte de Rekenkamer het onderzoek toe.
Waar het onderzoek over gaat
De Rekenkamer is een onafhankelijke controleur die voor de vier BUCH-gemeenten, waaronder Bergen, onderzoekt of het gemeentegeld goed wordt besteed. Dit keer ging het over subsidies aan cultuur- en sportorganisaties. Welzijn bleef buiten beschouwing, omdat dat veld volgens de presentator veel breder en diffuser is.
Het onderscheid is belangrijk. Directe subsidies zijn gewone geldbedragen. Indirecte subsidies zijn andere vormen van steun, zoals een ruimte die de gemeente onder de marktprijs verhuurt. Volgens de presentatie zijn de directe subsidies "goed georganiseerd en zichtbaar"
, maar is het inzicht in de indirecte steun "versnipperd". Daardoor kan de raad moeilijk sturen, controleren en vergelijken.
- Beperkt tot subsidies voor cultuur en sport
- Veel subsidies zijn klein, soms enkele tientallen euro's
- Steun via gebouwen is financieel vaak veel groter
- Subsidieontvangers zijn niet geïnterviewd
Oude afspraken en nieuwkomers
Veel afspraken zijn historisch gegroeid: langdurige relaties en oude huurcontracten. Nieuwe initiatieven beginnen daardoor soms met een achterstand. Een raadslid vroeg of het probleem dus is dat bestaande aanvragers worden voorgetrokken, en stelde een digitaal loket voor waar iedereen elk jaar opnieuw aanvraagt. De presentator antwoordde: "De concrete opmerking is dat dat inzicht niet bestaat"
. Eerst moet volgens hem duidelijk worden waar het geld heen gaat, pas dan kan de raad kiezen. Daarna schuurde het: toen het raadslid doorging, vond de voorzitter dit geen technische vraag en vroeg hem die te bewaren.
Ook kwam de algemene subsidieverordening van Bergen ter sprake. Bergen wijkt daarin op onderdelen af van het landelijke model, zonder dat de onderzoekers een motivering konden vinden. Het rapport noemt daarom mogelijke juridische risico's. Verder bleek dat Bergen in 2016 al een overzicht van directe en indirecte subsidies had, dat later niet meer is bijgehouden. Vanuit het college werd gezegd dat daar binnenkort aan gewerkt wordt.
Wat de raad terug krijgt
Voorzitter Jonk (ONS DORP) opende met de spelregels: "Het doel van deze raad Informatieavond is beeldvorming"
. Politieke discussie hoorde dus niet bij deze avond.
Op de vraag hoe de Rekenkamer de opvolging controleert, zei de presentator: "Nieuw in de wet is dat de jaarlijkse colleges moeten rapporteren aan uw raad... over de voortgang van de aanbevelingen"
. De colleges schrijven in hun reactie dat zij het belang van meer transparantie en samenhang onderschrijven.
Wat lag er voor
Er is niets besloten; deze avond was bedoeld om informatie te geven (zie de agenda). De vier aanbevelingen van de Rekenkamer en het vervolg:
- Maak een integraal overzicht van directe én indirecte subsidies
- Herzie waar nodig historisch gegroeide afspraken
- Versterk de koppeling tussen doelen, activiteiten en middelen
- Voer het bestuurlijke gesprek eerder en meer integraal
- Het rapport wordt nog in commissie en raad besproken; de presentator noemde 24 september voor de raad
