Het Rijk wil in Altena grond reserveren voor een mogelijke extra waterloop bij extreem hoogwater. Wonen en ondernemen blijft mogelijk, maar wordt het gebied gereserveerd, dan zijn grote nieuwbouwplannen daar niet meer toegestaan. Op 12 oktober lichtte het ministerie het plan toe aan de raad, met een volle publieke tribune.
Waarom Altena
Volgens de factsheet Altena is de Waal bij Woudrichem en Werkendam smal, waardoor het water daar hoog komt te staan. De dijken bij Woudrichem, Gorinchem en Werkendam kunnen nauwelijks hoger: ze lopen langs historische centra of er staan huizen op. Het Rijk denkt daarom aan een bypass, een omleiding voor het water bij hoogwater.
Het ministerie sprak van een "groene geul": normaal gewoon land, zoals weiland, dat alleen bij hoogwater meestroomt. Het water zou binnenkomen vanaf de Afgedamde Maas en eruit gaan via de Bergse Maas of onder de A27 door de Biesbosch in. Het tracé ligt nog open.
- Omvang: ongeveer 2.000 tot 2.500 hectare
- Een maatregel is volgens het programma pas na 2050 nodig, en alleen als het klimaat ongunstig uitpakt
- De bestaande reserveringen bij Drongelen en Dussen vervallen in het voorstel
Wat een reservering betekent
Een reservering is een regel van het Rijk die de gemeente moet volgen in haar omgevingsplan. Een nieuwe woonwijk of een groot nieuw bedrijfsterrein mag dan niet meer. Bestaande huizen en bedrijven blijven, kleine uitbreidingen kunnen meestal nog. Het Rijk koopt geen grond op. Een vergoeding komt er pas bij een echt project; compensatie voor nadeel door de reservering zelf kon het ministerie niet toezeggen. Voor de maatregel zelf is volgens het achtergrondpakket nog geen geld gereserveerd.
Waar het schuurde
Raadsleden wilden weten waarom Altena opnieuw aan de beurt is, na de Noordwaard waar al ongeveer 2.000 hectare landbouwgrond buitendijks werd gebracht. "U doet een groot beroep op Altena met deze reservering"
, zei J.P.J. Boll (CDA) . L.J. Vink (SGP) wilde weten waar het gebied precies ligt: "Maar u claimt dan wel een heel groot gebied."
J. Kolff (VVD) wees op grond waarin de gemeente al heeft geïnvesteerd: "Kijk, wij als gemeente hebben flink geïnvesteerd in bepaalde gronden."
Het ministerie wil bij het intekenen van de grens zoveel mogelijk rekening houden met zulke plannen, maar kon niet beloven dat dat overal lukt.
Het ministerie zei ook dat individuele bewoners weinig invloed op de grens krijgen; dat overleg voert het Rijk vooral met gemeente, waterschap en provincie. De portefeuillehouder zei dat de gemeente de belangen van inwoners actief inbrengt. Hoe inwoners en raad betrokken worden, werkt het college nog uit.
Hoe het verder gaat
Volgens de raadsinformatiebrief is nog geen besluit genomen over een concrete maatregel.
- December 2026: het kabinet besluit over de locaties
- Eind december 2026: ontwerp-Nationaal Waterprogramma 2028-2033 ligt zes maanden ter inzage; iedereen kan een zienswijze (formele reactie) indienen
- 2027: Rijk werkt met gemeente, waterschap en provincie de precieze grens uit
- Eind 2027 of begin 2028: internetconsultatie over die grens
- Eerste helft 2029: streefdatum voor de nieuwe regels
Wat lag er voor
- Een toelichting van het ministerie op het voorstel; de raad besloot niets
- Toezegging: het ministerie stuurt via de griffie een link naar de onderliggende onderzoeksrapporten
- Het onderwerp komt volgens de voorzitter in de loop van volgend jaar terug bij de raad
