Wat de gemeente Aalten in 2027 wil bereiken met werk, zorg, jeugdhulp en hulp aan ouderen, komt in een 'impactmonitor'. De gemeenteraad kreeg dinsdag uitleg over hoe dat overzicht werkt en sprak over een nieuwe visie op het sociaal domein: alles wat de gemeente doet aan zorg, welzijn, werk en inkomen. Besluiten vallen pas later.
Nieuwe visie en 'leidende principes'
Door een technische storing begon de avond met de visie en leidende principes: afspraken over hoe gemeentemedewerkers met inwoners omgaan. Ze worden de basis voor een herijking (vernieuwing) van de nota sociaal domein. Namens het college werd een samenleving beschreven waarin mensen naar elkaar omkijken én zelf verantwoordelijkheid nemen. Op advies van de Sociale Raad is opgenomen dat eigen verantwoordelijkheid nooit een reden mag zijn om geen zorg te geven.
Het CDA vroeg hoe de visie aansluit op de communicatie- en dienstverleningsvisie die de raad in december 2025 vaststelde; volgens het college is die samenhang juist de bedoeling. H.J. Rijks (GemeenteBelangen) vroeg om afkortingen uit te schrijven. Een raadslid vond de stukken ver van de praktijk staan en vroeg om te schrijven vanuit de inwoner die hulp nodig heeft. Ambtelijk werd geantwoord dat inwoners eerder via gesprekstafels zijn gehoord en dat bewust geen nieuw groot inspraaktraject is gehouden.
Van Excel-bladen naar één monitor
Tot 2025 evalueerde de gemeente jaarlijks maar een deel van het sociaal domein. Veel wettelijke taken vielen buiten beeld en de raad wilde meer overzicht op papier, staat in de presentatie. De monitor zet per opdracht de beoogde impact neer, met de resultaten die daaraan moeten bijdragen. Achteraf krijgt elk onderdeel een kleur: groen, oranje of rood.
- April 2025: eerste versie met 62 opdrachten, 155 resultaten en 270 acties
- 3 juni 2025 en 6 januari 2026: toetsingsmomenten bij de raad
- 2026: circa 30 Excel-sheets omgezet naar één applicatie
- Drie hoofdopgaven: bestaanszekerheid en participatie, preventie en gezondheid, ondersteuning en geïndiceerde hulp
Een voorbeeld: begeleiding van inwoners met een bijstandsuitkering stond over 2025 op oranje, omdat besparingen in 2024 bij de uitvoerende organisatie ertoe leidden dat sommige groepen minder werden gesproken. De raadsmededeling over 2025 noemt jeugdzorg, schuldhulpverlening, wonen en ondersteuning van ouderen als punten die aandacht blijven vragen.
Kleuren of cijfers
Rijks moest wennen aan het stoplicht: "Want de kleur rood heb ik altijd het gevoel, gaat niet goed, mag niet"
. Hij zag liever aantallen. Wel vond hij de monitor beter dan een eerder overzicht van het sociaal domein: "Deze is een stuk beter"
. Ambtelijk werd gezegd dat niet alles te tellen is, maar dat de gemeente waar mogelijk cijfers wil gebruiken. Een ander raadslid vroeg bij doelen als 'meer' of 'minder': ten opzichte van wat? Daarvoor is een nulmeting (beginmeting) nodig; dat hoort volgens de ambtenaren bij de verdere ontwikkeling van de monitor. Ook het koppelen van kosten aan elke opdracht en toegang voor de raad tot de applicatie staan nog op de lijst.
Wat lag er voor
- De raad wordt gevraagd in te stemmen met de indicatoren (beoogde resultaten) van de Impactmonitor Sociaal Domein 2027; dinsdag was alleen uitleg
- 17 november: tafeltjesavond voor technische vragen, volgens de behandelwijze
- 1 december: politieke vragen aan de wethouders
- 8 december: debat tussen de fracties
- 15 december: besluit in de raadsvergadering
- De visie en leidende principes worden na vaststelling het uitgangspunt voor de herijkte nota sociaal domein, waar de gemeente nog een half jaar aan werkt
