Limburgers moeten zich vaker zelf voorbereiden op droogte en wateroverlast. Dat staat in de eerste schets van het nieuwe Provinciaal waterprogramma 2028-2033, die het provinciebestuur (Gedeputeerde Staten) op 30 oktober voorlegde aan de Statencommissie Leefomgeving.
Waarom een nieuw waterprogramma
De provincie moet elke zes jaar een waterprogramma vaststellen. Volgens het sonderende stuk tonen de wateroverlast van juli 2021 en de droogte van 2022 en 2026 dat extremen vaker voorkomen. Het provinciebestuur stelt het programma zelf vast, maar vroeg de Statenleden eerst hun mening over zes vragen.
- Ontwerp ter inzage: eerste kwartaal 2027
- Vaststelling door Gedeputeerde Staten: eind 2027
- Doel uit het zoetwaterconvenant: grondwaterstanden 10 tot 50 cm omhoog
Meer zelfredzaamheid gevraagd
Het uitgangspunt dat de overheid niet alles meer kan oplossen, schuurde. "Dat is natuurlijk voor een overheid best een opmerkelijk uitgangspunt"
, zei Lianne Schuuring (PvdA) . Jorge Wolters Gregório (SP) wees op ouderen in waterrisicogebieden: "Dat vind ik ook wel verantwoordelijkheid voor ons afschuiven"
. Ina Boven (Partij voor de Dieren): "Want haalbaar en betaalbaar is een politieke keuze die altijd uit de kast gehaald kan worden"
.
De gedeputeerde zei dat alles oplossen onmogelijk is, omdat ook maatregelen op eigen grond nodig zijn. Hij wil nadenken over hulp voor wie dat zelf niet kan, bijvoorbeeld samen met woningcorporaties.
Grondwater en landbouw
De provincie weet niet hoeveel water kleine particuliere putten oppompen, en van de landbouw onvoldoende. Dat wil ze in beeld krijgen. De Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) sprak in tegen een maximum op het oppompen en pleitte voor stuwen in beken (inspreektekst). Boven noemde Brabant, dat 30 procent minder wil onttrekken in 2040. Herman Nijskens (VVD) waarschuwde dat het Brabantse watersysteem anders is. De gedeputeerde sluit niets uit, maar wil eerst weten wat een maatregel oplevert.
Europese doelen voor schoon water
De Kaderrichtlijn Water (KRW) is Europese wetgeving voor schoon water, met doelen voor 2027. Limburg haalt die niet allemaal en wil dat met uitzonderingsregels verantwoorden. Thea Jetten (GroenLinks): "En nu twee maanden voor het einde zeggen we, jongens, we gaan het niet halen"
. Volgens de gedeputeerde gaat de aanpak van riooloverstorten traag omdat vooral kleine gemeenten niet altijd de kennis in huis hebben en veel overstorten midden in stedelijk gebied liggen.
Dijken, drinkwater en watermolens
Het Rijk evalueert de normen voor de Maasdijken, die nu de status van primaire waterkering hebben. Verdwijnt die status, dan verandert wie verantwoordelijk is voor beheer en onderhoud. Het provinciebestuur verzet zich daartegen en kreeg daarvoor steun in de commissie.
Voor nieuwe drinkwaterwinningen wil het provinciebestuur ook zoeken in de Venloschol, een gebied van volgens de gedeputeerde ongeveer half Noord-Limburg. De Molenstichting Limburg klaagde in een brief dat zij niet was betrokken.
- Extra drinkwater dat waterbedrijf WML zoekt: 15 tot 18 miljoen kuub
- Watermolens in Limburg volgens de Molenstichting: 59 van de 99 in Nederland
Wat lag er voor
- Een sonderend stuk: de commissie gaf haar mening, er werd niets besloten.
- Toezegging: de molenpartijen worden betrokken bij het vervolg van het waterprogramma.
- Toezegging: de evaluatie van eerdere beekherstelprojecten komt terug in het definitieve waterprogramma.
- Het CDA vroeg om een werkgroep van Statenleden; de gedeputeerde deed geen toezegging, maar stelde voor de Staten te informeren over hun verdere betrokkenheid.
