Het provinciebestuur wil tot 2035 inzetten op energiebesparing, isolatie en het oplossen van het volle stroomnet. In de Statencommissie van 9 september vonden veel partijen het nieuwe energieprogramma te vaag. Een gevraagd debat over de onteigening bij Dwarsdiep ging niet door.
Dwarsdiep van de agenda
De BBB vroeg in een agenderingsverzoek om een gesprek over ruilgronden bij Dwarsdiep, om zo nog een minnelijke oplossing te vinden. Het presidium, de vergaderleiding van de Staten, vond dat het debat geen doorgang moest vinden: een toelichting ontbrak, het is een individuele zaak en die ligt bij de rechter.
- Provinciale Staten besloten op 15 april over een onteigeningsbeschikking
- De rechtbank Noord-Nederland moet dat besluit nog bekrachtigen
- Een meerderheid van de commissie stemde voor het schrappen van het punt; wie voor en wie tegen stemde, is in de opname niet goed te volgen
Na een schorsing kondigde BBB-Statenlid De Jong een nieuw agenderingsverzoek aan voor de Statenvergadering, eventueel achter gesloten deuren. Toen de BBB sprak over fracties die hun "huiswerk" niet hadden gedaan, vroeg D66-Statenlid Benjamins de fractie die uitspraak terug te nemen.
Energieprogramma: veel doelen, weinig keuzes
De commissie gaf wensen en bedenkingen mee bij het conceptprogramma energie 2026-2035. Veel partijen misten concrete doelen en geld.
"Want een ambitie zonder resultaatsverplichting is uiteindelijk nog geen programma en zeker geen uitvoeringsprogramma,"
zei Dick Hoogers (ChristenUnie) . Dries Zwart (Partij vóór het Noorden) vroeg waar de grens ligt voor extra energie-infrastructuur: "een lijst met mogelijkheden is geen koers"
. Fenna Feenstra (SP) noemde het "gewoon een programma in een neoliberaal jasje"
.
Ook de BBB, de partij van gedeputeerde Marian van Dijken, was kritisch en wil onderzoek naar kleine kerncentrales (SMR's). Van Dijken wees naar de Omgevingsvisie, die kernenergie uitsluit: "Ik kan niet aan uw wensen tegemoetkomen, want ik ben gebonden aan de kaders"
.
- Doel voor wind en zon op land (RES): 5,7 terawattuur in 2030; volgens de gedeputeerde ligt de provincie op koers
- Afspraak met het Rijk: minstens 33 procent van de nog aan te leggen nationale capaciteit voor wind op zee komt in Groningen aan land
- Ambitie: 50 procent lokaal eigendom van energieprojecten, juridisch niet af te dwingen
- Netcongestie op het hoogspanningsnet moet in 2035 zijn opgelost
- Woningcorporaties krijgen via Nij Begun 222 miljoen euro voor isolatie
- Twee waterstofregelingen van elk 10,5 miljoen euro
Energiearmoede
PvdA, GroenLinks en SP vroegen aandacht voor huishoudens in energiearmoede. De PvdA wil bij isolatie beginnen bij slecht geïsoleerde woningen en de laagste inkomens. Volgens de gedeputeerde bepalen de gemeenten de volgorde per postcodegebied, met voorrang voor gebieden die zwaar getroffen zijn door de gaswinning.
Wat lag er voor
- Het agendapunt Dwarsdiep is met een meerderheid van de agenda gehaald
- Toezegging: de Staten zijn aan zet voordat de provincie deelneemt in een regionaal warmtebedrijf, en krijgen dan een businesscase en de risico's te zien
- Toezegging: de gedeputeerde komt terug op het D66-voorstel voor een interne werkgroep klimaat
- BBB (onderzoek naar SMR's), D66 (energiegemeenschappen) en CDA (energiearmoede) kondigden moties aan of overwegen die; het programma gaat daarom als bespreekstuk naar de Statenvergadering
- De overige drie agendapunten, waaronder het conceptprogramma bodem, gaan naar een extra commissievergadering volgende week
