Het stroomnet in Zwartewaterland zit vol. Sinds 1 juli komen ook aanvragen van kleinverbruikers op een wachtlijst voor een nieuwe aansluiting. Op een informatieavond op 10 september legden ambtenaren de gemeenteraad uit hoe de gemeente probeert te voorkomen dat de woningbouw daardoor stilvalt.
Wat is het probleem?
Het elektriciteitsnet kan niet alle vraag naar stroom meer aan. Dat heet netcongestie. Toezichthouder ACM heeft daarom een prioriteringskader gemaakt: regels die bepalen wie als eerste stroom krijgt. Eerst gold de wachtlijst alleen voor grootverbruikers zoals bedrijven. Na een rechtszaak van ondernemers en belangenorganisaties geldt die sinds 1 juli ook voor kleinverbruikers.
Voor 1 juli heeft de gemeente volgens de presentatie nog zoveel mogelijk aangevraagd, onder meer voor gemeentelijk vastgoed, scholen, walstroom en laadpalen.
Een lijst van 60 projecten
Gemeenten mogen woningbouwprojecten voor de komende tien jaar vooraf aanmelden bij netbeheerder Enexis. Het college stelde afgelopen dinsdag de volgorde vast en zette de lijst op de gemeentelijke website. Initiatiefnemers kunnen alleen bezwaar maken tegen hun plek op de lijst, niet tegen het project zelf.
- Start bouw tussen 1 januari 2027 en 1 januari 2036
- Aanleveren tussen 1 en 23 oktober 2026, via een online portaal
- Vier criteria: datum start bouw, hoe ver het project is, netbewust bouwen (bijvoorbeeld batterijen) en de datum waarop de aansluiting nodig is
- Bezwaartermijn: 10 dagen
- Lijst loopt van nummer 1 tot en met 60
Een van de ambtenaren vergeleek het aanmelden met kaartjes kopen voor een populair concert: alle gemeenten zitten tegelijk om 9.00 uur achter de computer. Garantie is er niet; ook nummer 1 weet niet zeker of er stroom komt. De gemeente gebruikt voor 97 procent het onderstation bij Zwartsluis en stemt daarom af met Steenwijkerland, dat ook op dat station zit.
Raadslid Beens (SGP) vroeg wat er gebeurt als een project vertraging oploopt: "Kijk een bouwproject, daar kan om allerlei redenen vertraging oplopen"
. Het antwoord: na het aanleveren beslist de netbeheerder, niet de gemeente.
Aanbetaling kan bij gemeente terechtkomen
Wie een plek wil houden, moet vooraf betalen. Projecten die dat niet doen, gaan van de lijst. Is er nog geen ontwikkelaar, dan moet de gemeente het geld mogelijk voorschieten.
- Aanbetaling: 20 procent van de aansluitkosten, ongeveer 400 euro per aansluiting
- Enexis stuurt de factuur begin volgend jaar, betalen in november volgend jaar
Raadsvoorstel is achterhaald
Wethouder Slingerland (SGP) noemde het "een heel complex onderwerp"
. Een raadsvoorstel om de criteria vast te stellen staat volgende week nog op de agenda. Het Rijk heeft deze zomer bepaald dat het college de criteria vaststelt en niet de raad. "Het is achterhaald"
, zei Slingerland . Het college kan het voorstel niet meer terugtrekken en rekent erop dat een fractie het volgende week van de agenda laat halen.
Wat lag er voor
- Uitleg over het ACM-prioriteringskader; de raad besloot niets
- Het college heeft de prioriteringslijst van 60 woningbouwprojecten afgelopen dinsdag vastgesteld
- Vanaf 1 januari 2027 komt eventuele resterende capaciteit beschikbaar voor aanvragen zonder voorrang, zoals bedrijven, winkels, horeca en laadpalen
- Volgens de wethouder kan alleen de raad het achterhaalde raadsvoorstel volgende week van de agenda halen
