De begroting van Súdwest-Fryslân voor 2027 is rond, maar vanaf 2028 dreigen tekorten. Op 27 oktober stelde de commissie Doarp, Stêd en Omkriten vragen over woningbouw, onderhoud van wegen en kades, bomen en het platteland. Inwoners merken dat vooral aan het tempo waarin woningen en onderhoud er komen.
Geld voor later wordt krap
Volgens het raadsvoorstel sluit 2027 structureel, maar de jaren daarna niet. De tekorten worden opgevangen uit de algemene reserve, de spaarpot van de gemeente. E. Cnossen (PRO) zei het zo: "Voor 2027 staat het water laag en de begroting sluit mooi."
Wethouder Dam zei dat er de komende tijd samen met de raad keuzes gemaakt moeten worden.
- Overschot 2027: 543.000 euro (structureel)
- Tekort 2028: 4.448.000 euro, 2029: 4.869.000 euro, 2030: 1.991.000 euro
- Algemene reserve: circa 29,8 miljoen euro eind 2026, circa 16,7 miljoen euro eind 2030
Achterstallig onderhoud groeit
De FNP wees erop dat de onderhoudsachterstand groter is geworden, terwijl eerder werd verwacht dat die zou slinken. Wethouder De Boer noemde onder meer wortelopdruk, een pittige winter en duurdere reparaties. Kades krijgen voorrang omdat dat de duurste en ingewikkeldste projecten zijn. Een harde belofte dat de achterstand volgend jaar kleiner is, kwam er niet.
- Totale achterstand: 60,65 miljoen euro (antwoorden aan het CDA)
- Wegen 33 miljoen, bruggen en steigers 5 miljoen, oevers en kaden 20 miljoen euro (antwoorden aan de VVD)
Woningbouw en kleine dorpen
Wethouder Rietman rekende voor dat er in de vorige periode 1.100 woningen zijn opgeleverd, tegen een doel van 1.000. Gemeentebelangen en de BBB wilden meer meetbare doelen per dorp en doelgroep; die komen volgens de wethouder in het volkshuisvestingsprogramma, het plan dat vastlegt wat voor woningen waar nodig zijn. Dat stelt het college zelf vast; PRO wil het eerst met de raad bespreken, nu het Rijk structureel geld geeft.
H.T. Kooijstra (Gemeentebelangen) vroeg om onderzoek naar een starterslening voor kleine dorpen. Wethouder M. Rietman (PRO) wees dat af, omdat zo'n lening prijzen opdrijft: "En daar ga ik dan ook geen onderzoek meer naar doen, want dat hebben we gedaan."
Het CDA vroeg wat de gemeente doet als ontwikkelaars zeggen dat betaalbaar bouwen niet lukt. "Ik zou het fijn vinden als ontwikkelaars het niet alleen zeggen, maar dat ze het ons ook laten zien"
, zei Rietman .
- Doel deze periode: 1.500 woningen
- Volkshuisvesting: 450.000 euro per jaar structureel, plus 250.000 euro eenmalig in 2027 (antwoorden aan Gemeentebelangen)
Bomen, verkeer en afval
Voor het actieplan Meer Bomen ontbreekt geld; het college zoekt dat binnen bestaande budgetten. Over een nieuwe milieustraat in de Noordwesthoek vroeg PRO wat dat inwoners extra kost.
- Bomen: 70.000 euro per jaar nodig (antwoorden aan D66)
- Verkeer: ruim 60 miljoen euro opgave, 20 tot 26 miljoen euro beschikbaar voor vier jaar; keuzes in het eerste kwartaal van 2027
- Milieustraat: eerder geschat op 3,50 euro per meerpersoonshuishouden, zonder kosten voor grond en wegen
Wat lag er voor
- De commissie besprak de Programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030; er is niets besloten
- De gemeenteraad besluit over de begroting op 12 november 2026
- Wethouder De Boer zegde toe dat de startnotitie over gewasbescherming op de lange termijnagenda van de raad komt
