Nieuwkomers in Leidschendam-Voorburg en Voorschoten moeten vanaf 2027 sneller met inburgeren kunnen beginnen en duidelijker uitleg krijgen over wat er van hen wordt verwacht. Dat staat in de hoofdlijnen van het nieuwe beleidsplan inburgering, die ambtenaren op 15 september toelichtten aan raads- en commissieleden van beide gemeenten. Het was een informatiebijeenkomst: er werd niets besloten.
Hoe inburgering nu werkt
Sinds 2022 regelt de gemeente de begeleiding van inburgeraars. Voor statushouders, mensen met een verblijfsvergunning als vluchteling, moet de gemeente taallessen aanbieden. Gezinsmigranten, die bij een Nederlandse partner komen wonen, regelen en betalen hun taalles zelf.
- Wet inburgering van kracht sinds 1-1-2022
- Streefniveau taal: B1
- Drie jaar de tijd voor het hele traject, voor alle routes
- 800 uur participatie in de zelfredzaamheidsroute (Z-route), met als doel minimaal niveau A1
Wat er misging
Uit een evaluatie in 2025 en een onderzoek van de Rekenkamer kwamen knelpunten naar voren. Veel inburgeraars verzuimen, vooral aan het begin, als taalles, werk en de zorg voor kinderen tegelijk komen. Taal- en werkroosters overlappen. En als het traject voorbij is, vallen mensen volgens de presentatie in een gat. Het geld dat het Rijk geeft voor de uitvoering is niet genoeg.
Hier schuurde het. Marijn Damsma-Blaisse (Volt) wilde weten of het verzuim wordt bijgehouden: "Het advies van de Rekenkamer was om het te monitoren in ieder geval."
Volgens de ambtenaar gebeurt dat op dit moment waarschijnlijk niet. De voorzitter greep in en verwees de vraag naar de wethouder in de commissie. Hoe hoog het verzuim is en hoe groot het tekort, kon de ambtenaar niet zeggen.
Een inburgeraar vertelt
Een inburgeraar uit Voorschoten, die in zijn land van herkomst nooit naar school ging, vertelde over zijn traject. Hij moest naar eigen zeggen twee tot drie jaar wachten voordat hij kon beginnen, en vroeg de raadsleden dat wachten korter te maken. Volgens de taalschool ging hij in zeven maanden van alfabetisering naar niveau A1. Natalie van Weers (PRO) vroeg hem naar de brieven die hij krijgt: "Heeft u daar genoeg hulp bij om die brieven op te pakken?"
Wat er verandert
Het nieuwe plan heeft vijf punten: zo vroeg mogelijk starten, meer onderscheid tussen groepen (jongeren, vrouwen, mensen met een beperking), communicatie met filmpjes en plaatjes, verzuim tegengaan met betere voorlichting en een proef met een inhaalklas, en betere nazorg. Het plan moet zoveel mogelijk budgetneutraal zijn, dus zonder extra geld.
Annette Bleeker (D66) vroeg of het persoonlijke plan van een inburgeraar vastligt: "Is dat een verplichting of kan daar nog van worden afgeweken?"
Dat kan, bijvoorbeeld als iemand sneller of langzamer leert. Een groep die vóór 2022 kwam en tussen oude en nieuwe wet valt, zit niet in het plan.
Wat lag er voor
- Toelichting op de hoofdlijnen van het beleidsplan Inburgering 2027 en verder, volgens het memo bedoeld om de raad te informeren
- Raads- en commissieleden kunnen vóór 1 oktober schriftelijk input geven
- Adviesraden worden rond eind oktober om advies gevraagd
- Het college legt het beleidsplan in het eerste kwartaal van 2027 ter besluitvorming aan de raad voor
