Wat Leeuwarden moet doen tegen wateroverlast en droogte, en hoeveel inwoners daarvoor via de riool- en waterzorgheffing betalen, komt in een nieuw Programma Water en Riolering (PWR) voor 2028 tot en met 2033. Op 11 november kreeg de gemeenteraad uitleg over de startnotitie. Het gaat om de vraag of de gemeente in 2035 klimaatbestendig kan zijn en hoe hoog de heffing daarvoor wordt.
Waarom een nieuw plan
Het huidige PWR en de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie lopen eind 2027 af. Klimaatadaptatie betekent: de stad zo inrichten dat ze hevige buien, droogte en hitte aankan. Beide plannen worden samengevoegd tot één programma. Volgens de informerende brief vormt het PWR ook de onderbouwing van de heffing.
- Vrijverval riolering: 780 km, drukriolering: 90 km
- Hoofdgemalen: 121
- Vervangingswaarde riolering 2026: € 774 miljoen
- Verdeling heffing woningen: 68% rioolheffing, 32% waterzorgheffing
Duurder en trager dan gedacht
De 75 maatregelen uit het huidige plan waren begroot op € 48 miljoen, maar vallen volgens de startnotitie "naar verwachting veel hoger"
uit. Oorzaken zijn hogere prijzen en lonen, complexere projecten en wachten op netbeheerders. De inflatie in de grond-, weg- en waterbouw schatte de ambtelijke dienst op "misschien wel op 50, 60 procent"
in vijf, zes jaar.
"Hebben we het over miljoenen, hebben we het over tientallen miljoenen?"
, vroeg Kamminga (VVD) . Een bedrag kwam er nog niet: de kosten worden opnieuw berekend. P. Esser (PRO) vroeg: "Betekent dat dan nu al dat u kunt zeggen van nou, we moeten die ambitie bij gaan stellen?"
. Het antwoord was dat die afweging het komende halfjaar wordt gemaakt.
Regenwater op eigen grond
In kwetsbare wijken wil de gemeente bij sloop en nieuwbouw van woningen groter dan 100 vierkante meter verplichten dat regenwater op eigen terrein wordt opgevangen. Dat geldt nu nog niet. Volgens de ambtelijke dienst gaat het in de praktijk vooral om grotere organisaties zoals woningcorporaties. Inwoners kunnen subsidie krijgen via de regeling Klimaatbewust, voor een regenton, minder tegels, een groen dak of een ondergrondse tank van 4 tot 6 kuub.
Met een drone zijn de drempelhoogtes van woningen in kwetsbare gebieden gemeten. Daaruit blijkt dat bij een bui van 60 millimeter per uur straten wel onder water lopen, maar het water minder vaak de huizen in stroomt dan gedacht. Daardoor kunnen sommige rioolmaatregelen misschien kleiner.
Waar het schuurde
C.B. Okkema (Gemeentebelangen Leeuwarden) merkte op dat inwoners en bedrijven volgens de startnotitie pas aan bod komen als het concept ter inzage ligt, en vroeg: "Waarom worden inwoners en bedrijven, of althans vertegenwoordigers van inwoners en bedrijven, buurtverenigingen, dorpsbelangen, ondernemingsverenigingen, niet aan de voorkant betrokken?"
. De voorzitter vroeg hem zijn vervolgvraag "echt informerend van aard te houden"
, waarna hij die bewaarde. H. Roorda (FNP) vroeg om een kaart met kwetsbare plekken. Die staat op de site Groen Leeft in Leeuwarden en wordt opgenomen in het nieuwe plan, misschien als bijlage.
Wat lag er voor
- De startnotitie lag ter kennisname voor; er is niets besloten en er volgde geen debat.
- Variantenstudie met keuzes voor de raad: eerste kwartaal 2027.
- Ontwerp-PWR ter inzage: tweede kwartaal 2027.
- Raad stelt financiële kaders en heffing vast: derde/vierde kwartaal 2027.
- College stelt PWR vast: vierde kwartaal 2027.
- Keuzes: ambitieniveau 2035, risicoacceptatie, rol van particuliere eigenaren, hoogte van de heffing.






