Als de Eerste Kamer de wet aanneemt, hebben Lansingerland en Zoetermeer vanaf 1 januari 2028 samen één lokale omroep, betaald door het Rijk. De gemeenteraad geeft dan alleen nog eens per vijf jaar advies en beslist zelf of er gemeentegeld bij komt. Op een beeldvormende avond (uitleg, geen besluiten) lichtten de VNG en de NLPO, de koepel van lokale omroepen, dat op 23 september toe.
Wat verandert er
De betaalplicht van gemeenten verdwijnt. Nederland wordt verdeeld in 80 streken met elk één omroep; Lansingerland en Zoetermeer vormen samen streek 51. Het omroepgeld dat gemeenten nu via het gemeentefonds van het Rijk krijgen, haalt het Rijk terug.
Volgens de presentatie van de VNG:
- 2027: normbedrag € 1,75 x 85.700 huishoudens, € 150.000
- 2027: tijdelijke subsidie € 250.000, totaal € 400.000
- 2028: rijksbudget € 305.595 (schatting van het ministerie van OCW)
- uitname uit het gemeentefonds: € 150.000
Omdat de tijdelijke subsidie wegvalt, gaat de omroep hier er niet op vooruit, rekende de VNG-adviseur voor.
Extra geld: VNG en NLPO denken er anders over
Gemeenten mogen geld bijleggen, maar dat is voor de hele streek en er mogen geen extra eisen aan hangen. Volgens de mail van het Commissariaat voor de Media moet zo'n budget vóór 15 november 2026 in de begroting staan; vanaf 2028 kan het ook jaarlijks vóór 1 augustus. De presentatie van de NLPO noemt 1 november 2026 voor een politiek besluit.
De VNG gaf geen advies, maar waarschuwde dat gemeenten die nu bijspringen de minister geen reden geven om later meer geld te geven. De NLPO pleitte juist voor een bijdrage. "En ik ben het absoluut oneens met de uitspraak van de minister dat het voor de bedrag moet kunnen"
, zei de directeur-bestuurder van de NLPO .
Hoe de raad adviseert
De raad kiest geen omroep, maar geeft elke kandidaat een score van 1 tot 5 op vier punten, zoals de programmaraad en de inzet van vrijwilligers. Het Commissariaat telt dat op met het advies van de NLPO. Lansingerland (33 raadsleden) weegt iets minder zwaar dan Zoetermeer (39). Dat het gemeentelijk advies mogelijk minder zwaar telt dan dat van de NLPO, vindt de VNG-adviseur niet te verdedigen: "we vinden het onbestaanbaar"
.
Tijdpad volgens de VNG (voorlopig):
- 15 november 2026 tot 1 januari: aanmelden kandidaat-omroepen
- begin februari 2027: raad krijgt de plannen, daarna 22 weken voor advies
- vóór 6 juli 2027: advies naar het Commissariaat
- medio november 2027: besluit welke omroep het wordt
Waar het schuurde
De huidige omroep krijgt al de tijdelijke subsidie en heeft daardoor een voorsprong, erkende de VNG-adviseur. Draak (VVD) vroeg door: "U zei, de zittende omroep heeft eigenlijk een concurrentievoordeel, want die krijgen deze subsidie al"
. Een ander raadslid zei "helemaal niet zo blij"
te zijn met hoe het verloopt en vroeg hoe de samenwerking in de streek kan stoppen. Daar gaan de twee omroepen zelf over, zei de NLPO. Uit streek 51 stappen kan niet: de streken liggen voor nu vast.
Wat lag er voor
- Uitleg van de VNG en de NLPO
- De mail van het Commissariaat
- Het wetsvoorstel, nog in behandeling bij de Eerste Kamer
- Er is niets besloten
