Wie in Land van Cuijk een woning of school wil bouwen, weet niet zeker of er een stroomaansluiting komt. De gemeente mag in oktober voor woningbouw- en scholenprojecten eerder stroomcapaciteit aanvragen bij de netbeheerder, maar een garantie is dat niet. Op een thema-avond op 3 september kreeg de raad uitleg.
Te weinig kabels, niet te weinig stroom
Het probleem heet netcongestie: er is genoeg elektriciteit, maar te weinig kabels en stations om die te vervoeren. Dat geldt voor stroom afnemen en voor terugleveren, bijvoorbeeld van zonnepanelen. Gevolg: een wachtlijst voor nieuwe aansluitingen. Wethouder Van Diemen (PRO) zei dat er in een deel van de gemeente al een aansluitstop is. Volgens een ambtenaar zit het knelpunt in de piekmomenten, zoals wanneer mensen thuiskomen en tegelijk koken, verwarmen en de auto opladen.
Volgens de raadspresentatie verwachten de netbeheerders deze uitbreidingen:
- Enexis: Cuijk 2033, Uden 2031, Haps 2034, Venray 2026
- TenneT: Limburg 2034, Noord-Brabant 2036
Wie komt eerst aan de beurt
De landelijke toezichthouder ACM (Autoriteit Consument en Markt) heeft regels gemaakt voor wie voorrang krijgt: dat heet het prioriteringskader. Woningbouw en onderwijs vallen onder 'basisbehoefte'. Gemeenten moeten nu zelf een volgordelijst maken van projecten die ze willen aanvragen. Van Diemen benadrukte dat dit landelijk is opgelegd en dat de tijd erg kort is: "Maar omdat de periode ook zo kort is, het voelt soms een beetje als crisismanagement"
.
- 25 augustus: college stelt beleidsregels vast, gebaseerd op het model van de VNG
- Volgorde op basis van startbouwjaar, dan projectrijpheid, dan datum van oplevering
- Initiatiefnemers kunnen zich aanmelden tot 12 september
- 1 tot en met 22 oktober: gemeente dient aanvragen in bij de netbeheerder
- Vanaf 1 januari 2027 geven netbeheerders overgebleven ruimte vrij aan de wachtlijst
Veel vragen, weinig invloed
De raad kon niet meer meepraten over de regels; het college had ze al vastgesteld om op tijd te zijn. Van Diemen: "Ik ben allang blij als wij op tijd een goede lijst hebben ingeleverd"
.
Raadslid Van Lieshout (SP) vreesde dat iedereen uit voorzorg gaat aanvragen: "Het gaat gewoon één doffe ellende worden"
. Volgens de wethouder gaat het alleen om woningbouw- en schoolprojecten, niet om een huis dat een zwaardere aansluiting wil; projecten die juridisch nog niet ver zijn, komen onderaan de lijst.
Raadslid Dupont (Fractie Rouven Dupont) vroeg waarom de regels pas eind augustus klaar waren, terwijl de VNG gemeenten op 16 april al had opgeroepen. Het antwoord was dat pas begin tot half juli duidelijk werd wie hiervoor verantwoordelijk werd. Hij wees er ook op dat onderwijshuisvesting niet meer expliciet in artikel 8 van de regels staat; het antwoord was dat daar naar gekeken moet worden.
Garanties zijn er niet, ook niet voor lopende woonprojecten. "Maar 100% garantie dat iets een aansluiting krijgt, kan niemand u op dit moment geven"
, zei Van Diemen. Wel kijkt het college naar andere oplossingen, zoals zuiniger bouwen en lokale opwek, en komt het later met een energieplan naar de raad.
Wat lag er voor
- Een beeldvormende avond: er werd niets besloten
- Uitleg over netcongestie, het ACM-prioriteringskader en de beleidsregels van het college
- Planning van het 'eerder aanvragen' in oktober
- Aankondiging van een energieplan
