De provincie Fryslân legt in haar nieuwe omgevingsvisie (POVI) vast waar de komende decennia gebouwd, gewerkt en vervoerd wordt. Daarvan hangt ook af hoe hard Harlingen mag groeien en welke rol de provincie geeft aan de haven. In een informatieve raadscommissie op 2 september besprak de raad hoe de provincie had gereageerd op de bezwaren en wensen van Harlingen.
Waarom het opnieuw op tafel lag
Een omgevingsvisie is het plan voor de lange termijn waaraan gemeenten hun eigen plannen moeten toetsen. Het college stuurde op 21 april een zienswijze, een formele reactie, maar dat viel samen met de gemeenteraadsverkiezingen en de bestuurswisseling, toen er nog geen coalitieakkoord en geen nieuw college was. Het college beloofde daarom terug te komen bij de raad.
- Ontwerp-POVI ter inzage: 11 maart tot en met 21 april 2026
- Aantal zienswijzen bij de provincie: 115, volgens het voorstel aan Provinciale Staten
- Harlingen vroeg onder meer om spoor Harlingen–Leeuwarden richting 4 keer per uur en noemde de 300 woningen op de Spaansenlocatie
Wat de provincie overnam
Volgens de ambtenaren is de rol van Harlingen als regiostad (samen met Dokkum de enige twee) steviger beschreven, net als de haven als provinciaal belang, het Van Harinxmakanaal en bedrijven die aan het water gevestigd moeten zijn. Te mager vinden zij de visie op de ontwikkeling van de haven. Ook ontbreekt een duidelijke verdeling van de woningbouw. De groeipercentages per type kern zijn zo ruim dat het volgens hen het recht van de sterkste wordt: gaat het Fries Stedelijk Netwerk of Leeuwarden met een groot deel van de woningbouw vandoor, dan hoeven die woningen niet meer in Harlingen te komen. De provincie verwijst dat door naar latere gesprekken tussen gemeenten.
Wethouder De Jong (GroenLinks-PvdA) zag geen botsing met de eigen plannen: "Dus in die zin kan ik u geruststellen dat er geen blokkades voor ons voortkomen uit de POVI."
Hij wil wel dat de provincie een uitvoerings- en investeringsagenda voor haven en vaarwegen opstelt: "En geef dan ook aan dat het je meer waard is dan alleen mooie woorden."
Waar het schuurde
Meerdere raadsleden klaagden over de haast. M. Touwslager (VVD) vreesde dat de provinciale visie vastligt voordat Harlingen zijn eigen omgevingsvisie af heeft: "Dan is in mijn optiek de wegen naar elkaar toe, die lopen langs elkaar en niet met elkaar."
W. Wildeboer (Wad'n Partij) zei dat de provincie de grootste groei bij de vier grote steden legt en Harlingen daardoor afremt. De wethouder herkende dat niet, maar zegde toe het na te kijken.
T. van der Plas (Wad'n Partij) wilde kleine kerncentrales als energiebron toevoegen en vond dat de raad geen kader had kunnen stellen: "En dat betekent dus dat dit eigenlijk een behandeling is van de POV die een beetje mankementen heeft."
De wethouder wees dat af, omdat het niet in het bestuursakkoord staat. Een raadslid van D66 vroeg om een aansluiting op de landelijke waterstofleiding en om het schrappen van de grens van 25 jaar voor vergunningen voor zon- en windprojecten. Wildeboer noemde waterstof een dure en inefficiënte energiedrager, De voorzitter onderbrak hem: de commissie is er niet voor debat.
Wat lag er voor
- Er is niets besloten; de commissie was alleen informerend
- De wethouder trekt de conclusie dat de zienswijze grotendeels is verwerkt; het college moet dat nog vaststellen
- Raadsleden konden tot en met maandag na de vergadering nog punten aanleveren bij de wethouder
- Mogelijke vervolgstappen: gesprekken op de Statenmarkt van 9 september, inspreken bij een hoorzitting (CDA noemde ook 16 september) en een brief aan de Staten tot 29 september
- Provinciale Staten zouden op 30 september over de POVI besluiten
- De griffie stuurt de raad de aangepaste POVI met reactienota na
- De definitieve brief aan de Staten gaat ook naar de fracties






