Wie in Drenthe met spoed een sociale huurwoning nodig heeft, krijgt vanaf 2028 te maken met nieuwe regels die in de hele provincie gelijk zijn. Het aantal huishoudens met voorrang gaat naar verwachting ruim verdubbelen, en elke woning die naar hen gaat, is er een minder voor andere woningzoekenden. De Asser gemeenteraad sprak er op 10 september over met twee adviesbureaus en wethouder Cor Staal (ChristenUnie).
Eerlijker verdelen over Drenthe
Door de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting moeten de Drentse gemeenten afspreken hoe ze mensen met een wettelijke urgentie eerlijk verdelen: de 'fair share'. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die uit beschermd wonen of de gevangenis komen, en om dakloze gezinnen met kinderen. Martin Bleijenburg van onderzoeksbureau Companen vroeg de raad achter de cijfers te kijken: "Dus we hebben het hier niet over aantallen, maar over allemaal mensen"
.
Uit de presentatie over fair share:
- Nu 323 urgente huishoudens per jaar in Drenthe, verwacht wordt 665 - 735
- Assen heeft nu 90 van de 323; bij dezelfde verdeling zouden dat er 185 worden
- Verdeeld naar inwonertal zou Assen 92 huishoudens per jaar opvangen; in een 'ingroeiscenario' daalt Assen van 136 naar 92 in 2035
- De scenario's rekenen met een 'cap': maximaal 20% van de toewijzingen per gemeente naar urgenten
Volgens de corporaties werden in Assen in 2025 714 woningen verhuurd, waarvan 104 (15%) op basis van urgentie. De gemiddelde inschrijfduur was 6,3 jaar.
De SP vroeg of het realistisch is dat kleinere gemeenten genoeg bijbouwen. Daar zijn volgens de adviseur nog geen afspraken over. PRO vroeg naar geld voor gemeenten die meer moeten doen; daarover wordt nog gepraat. De verdeelafspraken maakt het college.
Wie krijgt voorrang?
Volgens de hoofdlijnennotitie komt er een urgentieverordening: een lokale wet die regelt wie voorrang krijgt. Die geldt voor corporatiewoningen tot de maximale lagehuurgrens (voorheen € 932.93).
- Tien groepen zijn wettelijk verplicht
- Voorgesteld worden drie extra groepen: vergunninghouders (statushouders), mensen met geweld of bedreiging thuis, en huurders die moeten verhuizen door sloop of renovatie
- De verordening moet er uiterlijk 1 januari 2028 zijn
Staal vroeg de raad om duidelijke input: "Want hoe duidelijker dat is, hoe beter ik ook mijn werk kan doen"
.
Raadsleden kwamen met aanvullingen. PRO vroeg aandacht voor zwangere vrouwen die dakloos zijn. Leefbaar Assen vroeg of bij huiselijk geweld juist de dader zou kunnen verhuizen; de adviseur van bureau Rigo vond dat een interessant idee, maar juridisch lastig. Het CDA waarschuwde de regels niet te smal te maken, zodat maatwerk mogelijk blijft. Forum voor Democratie vroeg naar statushouders als die geen voorrang meer krijgen. Dan moet de gemeente zelf een andere oplossing bedenken, antwoordde de adviseur.
Op een vraag uit de raad bevestigde de adviseur dat de drie extra groepen de 'cap' met zo'n 6% verhogen. Staal vatte aan het eind samen: "Ik heb wel heel erg gehoord van de menselijke maat die er die erin moet zitten"
.
Wat lag er voor
- Een tussenstand van de fair share afspraken, ter informatie; er is niets besloten
- De hoofdlijnen van de urgentieverordening, waarop de raad kon reageren
- Het voorstel voor de verordening komt volgens de voorzitter begin volgend jaar naar de gemeenteraad
